فردى كه مسلمان نيست و يا از مال حرام مصرف مىكند ، چه وجهى دارد ؟ ج . با خون‌هاى ديگر فرق نمىكند و استفاده از آن ، جهت درمان ، بىاشكال است . خريدوفروش اعضاى بدن 3901 . آيا خريدوفروش كليه‌ى انسان زنده يا مرده ، جايز است ؟ ج . در صورت انحصار حفظ نفس محترمه و عدم امكان به دست آوردن كليه از كافر ، اشكال ندارد كليه را واگذار كند و وجهى بگيرد . استفاده از روش‌هاى كم‌اثر يا بىاثر 3902 . هر سال ، ماه يا حتى هر روز ، كشفيات يا نتايج تحقيقات جديدى در جنبه‌هاى مختلف علوم پزشكى اعلام مىشود كه روش‌هاى تشخيصى يا درمانى جديد ، داروهاى متفاوت و جديد يا مواد غذايى مؤثر جديد براى انواع بيمارىها پيشنهاد مىشود و برخى روش‌ها يا داروها يا مواد قبلى كاملًا غير مؤثر ، مضر و بىفايده معرفى مىشوند . آيا پزشك در قبال عوارض يا هزينه‌هاى بيهوده ناشى از روش‌هايى كه در گذشته مطرح بوده‌اند ( اما كسى نمىدانسته كه آن‌ها مضر يا بىفايده‌اند ، ولى همين روش‌ها امروزه بىفايده يا مضر شناخته شده‌اند ) مسئول مىباشد ؟ ج . تكليفاً مسئول نيست ، وضعاً ( ضمان ) هم شايد با اعلام به مريض يا ولىّ او رفع مسئوليّت شود . استفاده از تحقيقات جديد با عدم اطمينان 3903 . با توجه به اين كه گروه‌هاى بسيار زيادى در جهان مشغول تحقيق هستند و نتايج كار خود را دائماً اعلام مىنمايند و از طرفى افراد اين گروه‌ها ممكن است برخى از لحاظ علمى ، برخى از لحاظ اخلاقى و صداقت و برخى از هر دو لحاظ كاملًا قابل