الشيخ ناصر مكارم الشيرازي

86

شأن نزول آيات قرآن ( فارسى )

( 7 ) هُوَ الَّذي أَنْزَلَ عَلَيْكَ الْكِتابَ مِنْهُ آياتٌ مُحْكَماتٌ هُنَّ أُمُّ الْكِتابِ وَ أُخَرُ مُتَشابِهاتٌ فَأَمَّا الَّذينَ فِى قُلُوبِهِمْ زَيْغٌ فَيَتَّبِعُونَ ما تَشابَهَ مِنْه‌ُابْتِغاءَ الْفِتْنَةِ وَ ابْتِغاءَ تَأْويلِهِ وَ ما يَعْلَمُ تَأْويلَهُ إِلَّا اللَّهُ وَ الرَّاسِخُون‌َفِي الْعِلْمِ يَقُولُونَ آمَنَّا بِهِ كُلٌّ مِنْ عِنْدِ رَبِّنا وَ ما يَذَّكَّرُ إِلَّا أُولُوا الْأَلْبابِ او كسى است كه اين كتاب ( آسمانى ) را بر تو نازل كرد ؛ كه قسمتى از آن ، آيات « محكم » ( صريح و روشن ) است ؛ كه اساس اين كتاب مىباشد ؛ و قسمتى از آن ، « متشابه » است . اما آنها كه در قلوبشان انحراف است ، به دنبال متشابهاتند ، تافتنه‌انگيزى كنند ( و مردم را گمراه سازند ) ؛ و تفسير ( نادرستى ) براى آن مىطلبند ؛ در حالى كه تفسير آنها را ، جز خدا و راسخان در علم ، نمىدانند . ( آنها كه به دنبال‌درك اسرار آيات قرآن‌اند ) مىگويند : « ما به همهء آن ايمان آورديم ؛ همه از طرف پروردگار ماست » . و جز صاحبان عقل ، متذكر نمىشوند . شأن نزول : دستاويز و بهانه‌جوئى اهل كتاب در « تفسير نور الثقلين » ، از كتاب « معانى الاخبار » از امام باقر عليه السلام حديثى به اين مضمون نقل شده : چند نفر از يهود به اتفاق « حُيَىّ بن اخطب » و برادرش ، خدمت پيامبر اسلام صلى الله عليه و آله آمدند و حروف مقطعهء « الم » را دست‌آويز خود قرار داده ، گفتند : طبق حساب ابجد ، « الف » مساوى يك و « لام » مساوى 30 و « ميم » مساوى 40 مىباشد و به اين ترتيب خبر داده‌اى كه دوران بقاى امت تو بيش از هفتاد و يك سال نيست ! پيامبر صلى الله عليه و آله براى جلوگيرى از سوء استفادهء آنها فرمود : شما چرا تنها « الم » را محاسبه كرده‌ايد ، مگر در قرآن « المص و الر » و ساير حروف مقطعه نيست ، اگر اين حروف اشاره به مدت بقاء امت من باشد ، چرا همه را محاسبه نمىكنيد ؟ ! ( در صورتى كه منظور از اين حروف چيز ديگرى است ) آيهء فوق در اين مورد نازل شد . « 1 »

--> ( 1 ) « الميزان » ، ج 18 ، ص 12 و 13 ؛ « تفسير على بن ابراهيم قمى » ، ج 1 ، ص 223 ؛ « بحار الانوار » ، ج 9 ، ص 209 و ج 89 ، ص 374 ؛ « درّ المنثور » ، ج 1 ، ص 23 و ج 2 ، ص 5 ؛ « نور الثقلين » ، ج 1 ، ص 27 ، 313 و 314 و ج 2 ، ص 3 و 4 ؛ « معانى الاخبار » ، ص 23 ) .