الشيخ ناصر مكارم الشيرازي
70
شأن نزول آيات قرآن ( فارسى )
( 238 ) حافِظُوا عَلَى الصَّلَواتِ وَ الصَّلاةِ الْوُسْطى وَ قُومُوا لِلَّهِ قانِتينَ ( 239 ) فَإِنْ خِفْتُمْ فَرِجالًا أَوْ رُكْباناً فَإِذا أَمِنْتُمْ فَاذْكُرُوا اللَّهَ كَما عَلَّمَكُمْ ما لَمْ تَكُونُوا تَعْلَمُونَ در انجام همهء نمازها و ( به خصوص ) نماز وسطى ( نماز ظهر ) كوشا باشيد ! و از روى خضوع و اطاعت ، براى خدا به پاخيزيد ! و اگر ( به خاطر جنگ ، يا خطر ديگرى ) بترسيد ، ( نماز را ) در حال پياده يا سواره انجام دهيد ! اما هنگامى كه امنيت خود را باز يافتيد ، خدا را ياد كنيد ! ( نماز را به صورت معمولى بخوانيد ! ) همان گونه كه خداوند ، چيزهايى را كه نمىدانستيد ، به شما تعليم داد . شأن نزول : شركت در نماز جماعت جمعى از منافقان ، گرمى هوا را بهانه براى ايجاد تفرقه در صفوف مسلمين قرار داده بودند و در نماز جماعت شركت نمىكردند و به دنبال آنها بعضى از مؤمنين نيز از شركت در جماعت خوددارى كرده بودند ، و جماعت مسلمين كاهش يافت ، پيغمبر اكرم صلى الله عليه و آله از اين جهت ناراحت بود ، حتى آنها را تهديد به مجازات شديد كرد . لذا در حديثى از « زيد بن ثابت » نقل شده : پيامبر صلى الله عليه و آله در گرماى فوق العادهء نيمروز تابستان نماز ( ظهر ) را با جماعت مىگزارد و اين نماز براى اصحاب و ياران سختترين نماز بود ، به طورى كه گاه پشت سر پيامبر صلى الله عليه و آله يك صف يا دو صف بيشتر نبود ، در اينجا فرمود : من تصميم گرفتهام خانهء كسانى را كه در نماز ما شركت نمىكنند بسوزانم ، آيهء فوق نازل شد و اهميت نماز ظهر را ( با جماعت ) تأكيد كرد . « 1 » * * * ( ( ين تشديد ) ) نشان مىدهد : مسألهء عدم شركت ، تنها به خاطر گرمى هوا نبود ، بلكه
--> ( 1 ) « مجمع البيان » ، ذيل آيهء مورد بحث ؛ « تفسير درّ المنثور » ، ج 1 ، ص 301 ، ذيل آيهء مورد بحث ؛ « بحار الانوار » ، ج 79 ، ص 279 ؛ « تفسير قرطبى » ، ج 3 ، ص 208 ، ذيل آيهء مورد بحث ؛ « بحر المحيط » ، ج 2 ، ص 512 ، ذيل آيهء مورد بحث .