الشيخ ناصر مكارم الشيرازي
60
شأن نزول آيات قرآن ( فارسى )
اسْتَطاعُوا وَ مَنْ يَرْتَدِدْ مِنْكُمْ عَنْ دينِهِ فَيَمُتْ وَ هُوَ كافِرٌ فَأُولئِكَ حَبِطَتْ أَعْمالُهُمْ فِي الدُّنْيا وَ الْآخِرَةِ وَ أُولئِكَ أَصْحابُ النَّارِ هُمْ فيها خالِدُونَ ( ( 218 ) ) إِنَّ الَّذينَ آمَنُوا وَ الَّذينَ هاجَرُوا وَ جاهَدُوا في سَبيلِ اللَّهِ أُولئِكَ يَرْجُونَ رَحْمَتَ اللَّهِ وَ اللَّهُ غَفُورٌ رَحيمٌ از تو ، دربارهء جنگ كردن در ماه حرام ، سؤال مىكنند ، بگو : « جنگ در آن ، ( گناهى ) بزرگ است ؛ ولى جلوگيرى از راه خدا ( و گرايش مردم به آئين حق ) و كفر ورزيدن نسبت به او و هتك احترام مسجد الحرام ، و اخراج ساكنان آن ، نزد خداوند مهمتر از آن است ؛ و ايجاد فتنه ، ( و محيط نامساعد ، كه مردم را به كفر ، تشويق و از ايمان باز مىدارد ) حتى از قتل بالاتر است . و مشركان ، پيوسته با شما مىجنگند ، تا اگر بتوانند شما را از آيينتان برگردانند ؛ ولى كسى كه از آيينش برگردد ، و در حال كفر بميرد ، تمام اعمال نيك ( گذشتهء ) او ، در دنيا و آخرت ، بر باد مىرود ؛ و آنان اهل دوزخند ؛ و هميشه در آن خواهند بود . كسانى كه ايمان آورده و كسانى كه هجرت كرده و در راه خدا جهاد نمودهاند ، آنها اميد به رحمت پروردگار دارند و خداوند آمرزنده و مهربان است . شأن نزول : نبرد در ماههاى حرام گفتهاند : اين آيه در مورد « سَرِيّهء عبداللَّه بن جحش » نازل شده است . « 1 » جريان چنين بود : پيش از جنگ « بدر » پيامبر اسلام صلى الله عليه و آله « عبداللَّه بن جحش » را طلبيد ، نامهاى به او داد و هشت نفر از مهاجرين را همراه وى نمود ، به او فرمان داد :
--> ( 1 ) « سَرِيّه » به آن دسته از جنگهاى اسلامى گفته مىشود كه پيامبر در آن شركت نداشت . بعضى گفتهاند : « سَرِيّه » عبارت است از گروهى از لشكر كه از 5 تا 300 نفر تشكيل شده باشد . بايد توجه داشت : « سَرِيّه » از « سرى » گرفته شده است كه به معنى چيز نفيس و گرانبهاست و چون لشكريانى كه چنين مأموريتهائى را پيدا مىكنند ، از نخبهها هستند ، به اين نام ناميده شدهاند . « مطرزى » مىگويد : « سَرَيّه » از « سرى » كه به معنى حركت در شب است ، گرفته شده به خاطر اين كه آنها غالباً مخفيانه حركت مىكنند . « ابن حجر » در كتاب « ملتقطات » خود همين مطلب را پذيرفته مىگويد : « سَرِيّه » گروهى از لشكرند كه شبانه حركت مىكنند .