[ الجزء الأول ] پيشگفتار جاذبهء نهج البلاغة سخن از نهج‌البلاغه وبرترى آن ، پس از قرآن وسخنان پيامبر صلى الله عليه وآله بر ساير گفته‌ها وانديشه‌ها ، سخنى است در رديف توضيح واضحات ، وموضوعي است كه هيچ محقّق اسلامى وغير اسلامى ، در شرايط كنونى ، خود را نيازمند به بحث پيرامون آن نمىبيند . كشش وجاذبهء نيرومند خطبه‌ها ، نامه‌ها ، كلمات قصار علي عليه السلام كه توسّط سيّد رضى ( ره ) « 1 » در نهج‌البلاغه جمع‌آورى گشته كاملًا محسوس وقابل لمس است .

--> ( 1 ) . در سال 359 هجرى قمري در بغداد در منزل أبو أحمد حسين بن موسى ( 304 - 400 ) از بانويى پاك يعنى « فاطمه » دختر « حسين بن أبي محمّد اطروش » كودكى چشم به جهان گشود كه أو را « محمّد » نام گذاردند وبعدها به « شريف رضى » ذوالحَسَبَيْن معروف گرديد . أو در تمام آنچه از نياكان پاك خود به ارث برده بود نمونه وشخصي ممتاز شد . مرحوم سيّد رضى ( ره ) از اساتيد بزرگ همچون « شيخ مفيد » متوفّاى 413 « ابن نباته » متوفّاى 394 « هارون بن موسى تلعكبرى » متوفّاى 385 و « أبو على فارسي » متوفّاى 377 و « عبداللَّه بن مرزبان » نحوى معروف به « سيرافى » متوفّاى 368 استفاده كرده است . پدر شريف رضى ( كه طبق قانون وراثت قسمت قابل ملاحظه‌اى از فضايل أو به فرزندش رسيده ) مردى با شخصيّت وصاحب نفوذ ومتفكّر بود وشايد به همين جهت بود كه « عضدالدوله » از نفوذ اجتماعي أو به وحشت افتاد ودستور داد أو را به زندان بيفكنند وتا زنده بود أو را آزاد نساخت ، هنگامى كه عضدالدوله از دنيا رفت وفرزندش « شرف الدولة » به حكومت رسيد دستور داد وى را از زندان آزاد كنند . ودر همان ايّام زندان بود كه مادر سيّدرضى سرپرستى آنها را به عهده داشت ودست أو وبرادرش سيّد مرتضى را گرفت وبراي درس خواندن به شيخ مفيد سپرد . شريف رضى ( ره ) « نقابت » وسرپرستى طالبيين وامارت كاروان‌هاى حجّ در مملكت اسلامى ونظر به مظالم وأمور حسبيه را در سال 380 به عهده گرفت ؛ در حالي كه 21 بهار از عمرش بيش نگذشته بود ، « بهاء الدولة » تمام أمور طالبيين را در تمام بلاد اسلامى در سال 403 به عهدهء أو گذاشت ، و « نقيب النقبا » خوانده شد كه گفته‌اند : از ميان اهل‌بيت پيامبر جز امام علي بن موسى الرضا عليه السلام ديگرى اين منصب را نيافته است . قرآن را در مدّت كوتاهى پس از آن كه سى سال از عمرش گذشته بود ، حفظ كرد ودر « فقه » واحكام قوى ونيرومند بود .