الشيخ ناصر مكارم الشيرازي

85

مناظرات تاريخى امام رضا ( ع ) با پيروان مذاهب و مكاتب ديگر ( فارسى )

تو در دل چيزى ( دربارهء همسر زيد ) پنهان داشتى كه خدا آن را آشكار ساخت . امام عليه السلام فرمود : واى بر تو ! گناهان زشت را به پيامبران الهى نسبت مده و كتاب خدا را به رأى خود تفسير مكن كه خداوند فرموده : تأويل ( و تفسير ) آن را جز خدا و راسخان در علم نمى دانند . اكنون پاسخ سؤالاتت را بشنو . امّا دربارهء آدم عليه السلام خداوند او را حجت در زمين و نمايندهء خود در بلادش قرار داده بود . آدم براى بهشت آفريده نشده بود ( و شكونتش در بهشت موقتى بود و بهشت سراى تكليف نبود ) . عصيان آدم ( و ترك اولاى او ) در بهشت رخ داد ، نه در زمين ، و عصمت بايد در زمين باشد و مقادير امر الهى تكميل گردد ( و آدم الگو و رهبرى براى مردم جهان باشد ) . لذا هنگامى كه به زمين گام نهاد ، خداوند او را حجت و خليفهء معصوم قرار داد ، چنان كه در حق او مى فرمايد : « انّ الله اصطفي آدم و نوحاً و آل ابراهيم و آل عمران علي العالمين » « 1 »

--> ( 1 ) . آل عمران / 33 . اين سخن را به عبارت ديگرى نيز مى توان بيان كرد و آن اين كه : اصولًا بهشت دار تكليف نبوده و بنابراين ، گناه و عصيان در آن جا مفهوم نداشته است ، امّا هنگامى كه آدم قدم به دار تكليف و صحن زمين گذاشت ، اطاعت و عصيان مفهوم پيدا كرد و خداوند به او مقام عصمت داد . جالب توجه اين كه همين سؤال را مأمون در مجلس ديگرى شخصاً از امام عليه السلام پرسيد و طبق اين روايت ، امام عليه السلام پاسخ ديگرى به او داد كه راه ديگرى براى پاسخ به ماجراى آدم است . .