الشيخ ناصر مكارم الشيرازي
23
مناظرات تاريخى امام رضا ( ع ) با پيروان مذاهب و مكاتب ديگر ( فارسى )
ابن ابى اصيبعه مؤلف طبقات الاطباء و ابوالفرج مؤلّف مختصر الدول و بعضى ديگر نيز اين داستان را نقل كرده اند و به نظر مى رسد كه همه آن ها را از الفهرست اقتباس كرده اند . « 1 » بدون شك ، خواب هاى سياست بازان كهنه كارى هم چون مأمون ساده نيست و جنبهء سياسى دارد ! آن ها در اين خواب ها امورى را مى بينند كه پايه هاى كاخ بيدادگرى شان را محكم مى سازد . به هر حال ، اين عمل مأمون از نظر تحليل سياسى احتمال دارد به سبب امور زير انجام شده باشد : 1 - مأمون براى اين كه خود را مسلمانى طرفدار علم و دانش نشان دهد ، دست به اين كار زد تا از اين طريق ، امتياز و وجهه اى كسب كند ؛ 2 - او مى خواست به اين وسيله ، نوعى سرگرمى براى مردم در برابر مشكلات اجتماعى و خفقان سياسى درست كند ؛ 3 - هدف او جلب افكار انديشمندان و متفكران جامعهء اسلامى
--> ( 1 ) . همين نكته را جرجى زيدان در كتاب تاريخ التمدن الاسلامى ( ج 2 ، ص 157 ، طبع بيروت ) ذكر كرده است . .