الشيخ المفيد ( مترجم : محلاتى )

مقدمهء مترجم 25

الإرشاد في معرفة حجج الله على العباد ( فارسى )

اين بالاترين مدح و ستايش و بزرگترين مقام براى شيخ مفيد است كه به زبان امام عليه السّلام بدين ألقاب و عناوين ملقب گشته . . . و در جاى ديگر گفته است : اين توقيعات را كافهء شيعه نقل كرده و آنها را پذيرفته‌اند . . . ( پايان ) . در اينجا سؤالى كه بطور كلى در بارهء تكذيب مدّعين رؤيت حضرت صاحب الامر صلّى اللَّه عليه و آله و سلّم در زمان غيبت كبرى شده پيش آيد و چون بطور كامل بدان پاسخ داده شده و منظور از مدّعى رؤيت معلوم گشته از شرح و تفصيل سؤال و پاسخ خوددارى مىشود و براى توضيح بيشتر بنجم الثاقب صفحه 412 - 418 و يا بكتاب تنزيه الأنبياء ص 230 و ص 233 ( ط نجف ) مراجعه شود . 5 - زعامت دينى مفيد و پارهء از خاطرات و مناظرات او چنانچه پيش از اين اشاره شد در حوالى قرن سوم هجرى با غيبت حضرت صاحب الامر عليه السّلام شيعيان از يك آزادى نسبى برخوردار شدند و اين بدان واسطه بود كه تا حدى خيال خلفاى بنى عباس از اين جهت آسوده شد ، ولى همين آزادى سبب تقويت و تأسيس مجامع شيعه گرديد . روى كار آمدن آل بويه در بغداد و واگذارى منصبهائى بدانها از طرف « مستكفى » خليفهء عباسى ، و طرفدارى آنان از شيعه بيش از پيش بتقويت آنان كمك كرد ، و در شهر بغداد ساكنين محله‌هاى بسيارى را شيعيان تشكيل ميدادند ، و بخصوص محلهء كرخ تماما در دست شيعه بود و مركزيتى نسبت به ساير محله‌هاى شيعه‌نشين داشت . مفيد پس از آمدن ببغداد در اثر پيشرفتى كه در فنون مختلف كرده بود و بواسطهء نبوغ و استعداد ذاتى كه در او بود نظر شيعيان بغداد و ساير شهرهاى عراق را به خود جلب كرد و در محلهء كرخ سكونت اختيار كرده و در مسجد آن محله مجلس درس تشكيل داد و اقامهء جماعت نمود ، شيعيان محلهء كرخ در اثر پيشرفتهائى كه از نظر سياسى و دينى نصيبشان شده بود و آزادتر از ساير محلات بغداد بودند بطور آشكارا اظهار تشيع مينمودند و شعائر مذهبى خود را علنا انجام ميدادند ، و بخصوص روزهاى عيد غدير و عاشورا را بسيار اهميت ميدادند ، روزهاى عيد غدير محلهء كرخ يك پارچه چراغان ميشد و مجالس جشن و سرور تشكيل ميدادند ، روزهاى عاشورا دكاكين را بسته و در كوچه و بازار دسته‌جات حركت داده عزادارى ميكردند ، اين تظاهرات براى سنيهاى بغداد ناگوار بود و يكى دو بار هم در بعضى از محلات زد و خوردهائى ميان شيعه و سنى درگرفت كه با دخالت امراى وقت كه همان آل بويه بودند بر طرف گشت لكن بطور كلى چون آل بويه طرفدار