هادى الوندى

16

سرو قامتان ، نگاهى به زندگى اجتماعى ، سياسى و علمى آيت الله العظمى شهيد سيد محمد صدر ( قده ) ( فارسى )

استوارى هرچه تمام‌تر بردارد و با حضور در درس اعاظم مجتهدين و اكابر فقهاء ، در مسير اجتهاد گام بردارد و به سوى اعلميّت در اجتهاد پيش رود ؛ چرا كه اجتهاد براى شخصى چون او كه با تلاش پيگير از محضر بزرگان فن بهره برده و از پايه علمى بسيار قوىاى برخوردار شده بود ، سهل وآسان مىنمود . همان ايّام كه شهيد محمّدباقر صدر تدريس حلقهء ثالثه « 1 » را به سيّد شهيد واگذار كرده بود ، روزى « دكتر على الوردى » جامعه‌شناس مشهور در محضر علّامه محمّدباقر صدر ( قدس سره ) اشكالى را مطرح كرد . علّامه محمّدباقر صدر ( قدس سره ) در جواب فرمود : « من وقت ندارم ، برو از سيّد محمّد صدر بپرس . » اين در حالى بود كه تمام شاگردان علّامه محمّدباقر صدر در جلسه حاضر بودند و فقط سيّد محمّد صدر حضور نداشت . « 2 » اين رويداد به خوبى نشان مىدهد كه سيّد نهايت بهره را از استاد خويش برده و اشكالاتى را كه فقط استاد مىتواند پاسخ گويد ، به راحتى پاسخ مىدهد . پس اگر صحبت از اعلميّت استاد ؛ يعنى شهيد علّامه محمّدباقر صدر ( قدس سره ) به ميان مىآيد و جمعى قائل به اعلميّت ايشانند ؛ شاگرد برجستهء ايشان هم كه مورد وثوق و تأييد علمى اوست نيز در همين مسير گام برداشته و اجتهاد را با تمام سختىهايش براى خود آسان نموده است و به اعلميّت مىانديشد .

--> ( 1 ) . كتاب « حَلَقات » حاوى يك دوره كامل مباحث اصولى است كه شهيد محمّدباقر صدر ( قدس سره ) پس از دو دوره تدريس مباحث خارج ، آن را به سبكى بديع براى تدريس در حوزه‌هاى علميّه نگاشته‌اند . اين كتاب وزين در سه مرحله با نام حلقهء أولى ، ثانيه و ثالثه ارائه شده است و به جاى كتاب معالم ، اصول فقه ، رسائل و كفايه در نظر گرفته شده است . پس از چاپ اين مجموعه ، شهيد صدر ( قدس سره ) تدريس حلقهء ثانيه را به آيت‌الله سيّد محمود هاشمى شاهرودى ( حفظه‌الله ) و تدريس حلقهء ثالثه را به شهيد سيّد محمّد صدر واگذار كرد . ( ر . ك : الثورهء البيضاء ، ص 379 . ) ( 2 ) . همان .