مثلا على عليه السّلام با اهل جمل كه به ظاهر مسلمان بودند به جنگ پرداخت ولى اموالشان را غنيمت حساب نكرد و زنانشان را به اسيرى نگرفت « 1 » و نيز با خوارج به نبرد برخاست و در عين حال فرمود : « آنها را از ورود به مساجد و از غنائم جنگى محروم و بىبهره نمىگذارم » « 2 » .

--> ( 1 ) . اهل بصره براى جنگ با امام على عليه السّلام گرد آمدند و اگر برايشان ممكن بود ، امام را مسلحانه مىربودند و امام اين امر را به يقين مىدانست ، ولى هنگامىكه بر بصرىها پيروز شد ، اين رفتار آنها را چگونه تلافى كرد ؟ پاسخ اين سؤال را به طه حسين واگذار مىكنيم . « على درخصوص اهل بصره مانند انسان كريمى رفتار كرد كه توانا و قدرتمند مىشود و در عين حال مىبخشد ، و به فرمانروايى مىرسد پس عفو و بخشش مىكند ، او مىفرمود : در خصوص بصرىها برطبق سنت و روش رسول خدا صلّى اللّه عليه و إله و سلّم در مورد اهل مكه ، عمل كردم . . . امام پس از ورود به بصره به سراغ بيت المال رفت و آنچه در آنجا بود ، بين مردم تقسيم كرد . همه اموال را بين افراد پيروز جنگ و بين مغلوبين تقسيم كرد و به كسىكه با او جنگيده بود ، خشم گرفت . بين ياران و دشمنانش تفاوتى قائل نشد . . . گروهى از امويان هم با اهل جمل همراه بودند ، هنگامىكه امام پيروز شد ، از اين‌كار آنها چشم‌پوشى كرد . امام با آن‌كه مىدانست عايشه بسيارى از مجروحان را دور خود جمع كرده است ، متعرض آنها نشد ، درحالىكه محل تجمعشان را مىدانست . نگاه كنيد به الفتنة الكبرى - 2 - على و بنوه : 53 - 55 ، چاپ 1964 م . ( 2 ) . شارحان در مورد جنگ خوارج و ارتداد آنها سخن گفته‌اند و مورخان به تفصيل از احوال آنان خبر داده‌اند و تأليفات بسيارى درخصوص آنان نوشته‌اند . كسىكه دوست دارد با اين شروح و تفصيلات آشنا شود ، بايد به آنها و گفته‌هاى شارحان نهج البلاغه مراجعه كند . . . . -