اينكه گفته شد اينها در سماوات سبع هستند ، مقصود اين نيست كه در همهء سماوات سبع مىباشند ؛ چرا كه آنها در پنج تاى از سماوات سبع هستند ، بلكه مراد آن است كه آنها در فلك هشتم ( فلك ثوابت ) و فلك نهم ( فلك الافلاك ) نيستند چنان كه وقتى گفته مىشود : « زيد فى البلد » مراد اين نيست كه زيد در همهء نقاط بلد هست بلكه مقصود اين است كه زيد از بلد خارج نيست . مراد از فلك كلى و جزئى ، كلى و جزئى منطقى نيست ، بلكه مراد سعه و عدم سعه است . آنچه در عالم افلاك هست حىّ و ناطق مىباشد ؛ زيرا افلاك ، صاحبان نفوس ناطقه هستند و براى هر يك از آنها معشوقى از عقول مىباشد كه عقول نيز سرادقات جلال و اشراقات جمال حق هستند پس قبلهء كل يكى است . فلك ، به فلكى كه مركز آن مركز عالم است و فلكى كه مركز آن مركز عالم نيست - كه به اوّلى موافق مركز و به دومى خارج مركز گفته مىشود - تقسيم مىگردد و همچنين فلك به محيط بر ارض و غير محيط بر آن مانند تدوير منقسم مىشود .