چگونگى ربط حادث به قديم اشكال اين بحث از اشكال بحث سابق اصعب است و يكى از معضلاتى كه در فن فلسفه هست همين مطلب است كه بايد چگونه حادث را به قديم ربط داد ؟ و همچنين چگونه تغييراتى كه در معاليل حاصل مىشود به شىء ثابت و لا يتغير مربوط است ؟ چون مىبينيم كه عالم متغير است . و الحاصل در اينجا دو اشكال شبيه به يكديگر است . دو اشكال صعب العلاج شبههء اول اينكه : ما حوادثى را در عالم مىبينيم و خيلى از موجودات حادث مىباشند ، اگر علت آنها قديم است چطور بين قديم و حادث ربط درست مىشود ؟ چرا كه اگر علت قديم باشد ، معلول آن هم بايد قديم باشد و گرنه انفكاك معلول از علت لازم مىآيد و آن محال است . اگر علت آن حادث است به آن نقل كلام مىكنيم و پيوسته لازم مىآيد كه يك رشته و سلسله حوادث غير متناهى بالفعل كه مترتب بر يكديگرند باشد و اين همان تسلسل است و اگر به يك قديمى منتهى شوند ، دوباره اشكال ربط حادث به قديم زنده مىشود ، پس يا بايد همهء اينها قديم باشند و يا بايد سبب اينها حادث باشند و گرنه ربط حادث به قديم ممكن نيست . شبههء دوم اين است كه : اگر مبدأ ثابت است چگونه تغير در معلول حاصل مىشود ؟ پس يا بايد مبدأ هم متغير باشد و يا بايد معلول متغير نباشد .