بلكه به جزئيات معاليل عالم مىباشد ، بدون اينكه كثرتى لازم آيد . پس بايد منتظر دو مطلب بود : يكى اينكه علم حق تفصيلى است و به تمام خصوصيات اشياء من ازل الآزال الى ابد الآباد عالم است ، و ديگر اينكه همهء موجودات ، علم خداوندى است و در عين حال تكثر لازم نمىآيد . و بنا بر اينكه عالم و نظام اتمّ عين علم اوست پس خود عالم چيست ؟ بعد از آنكه علم او متحد با ذات و عين ذات اوست ؛ لذا يا تكثر لازم مىآيد و يا اينكه عالم نباشد و بايد منتظر اين مطلب هم ماند كه عالم سر جاى خودش هست با اينكه نظام اتمّ عين علم اوست و علم او عين ذات اوست . اين عويصات و اشكالات موجب تعدد اقوال و فرض اجمال و زيادت و غيره در علم بارى شده است و همه بايد حل شود ، از خدا بخواهيم كه در حل اين عويصات به ما توفيق عنايت فرمايد .