تقرير بحث السيد الخميني للاردبيلى

144

تقريرات فلسفه امام خمينى ( شرح منظومه ) ( فارسى )

اثبات علم حق تعالى به مخلوقات اصل علم حق تعالى به ذات خود ، با چند برهان ثابت مىشود و اين معنى آن قدر مهم نيست ، بلكه مهم كيفيت علم حضرت حق به غير است كه ان شاء اللّه در محل خود مطرح خواهد شد . و اما مىتوان علم به غير را با سه برهان اثبات كرد : برهان اول برهان اول : آنچه اجمالًا در اثبات كمالات براى حضرت حق ذكر كرديم . آنجا گفتيم : علم از كمالات است و براى وجود « من حيث انّه وجود » ثابت است و صرفاً مِلك طلق وجود است و در هر وجودى به اندازهء وجودش موجود است ؛ چون علم از اوصاف صرف الوجود است و چون حضرت حق صرف الوجود است و علم با وجود بما انّه وجود در ترقى و تنزل است ، هر اندازه وجود قوى شود علم قوى مىشود ، پس بايد حضرت حق عالم باشد ؛ چرا كه كمال مطلق است و كمال مطلق بودن او از حيث صرف الوجود بودن آن است و وجود بما انّه وجود منشأ كمالات است و كمالات براى وجود بما انّه وجود ثابت است و چون صرف الوجود صرف الكمال است و علم هم از كمالات است پس بايد صرف الوجود عالم به غير باشد ؛ زيرا علم به غير ، كمال است و علم براى وجود بما انّه وجودٌ ثابت است ، نه بما أنّ له حدّاً . بنا بر اين : چون حضرت حق حد نداشته و فوق التمام مىباشد ، بايد ازلًا و ذاتاً