تقرير بحث السيد الخميني للاردبيلى
103
تقريرات فلسفه امام خمينى ( شرح منظومه ) ( فارسى )
انعدام جزء اول از معدّات جزء ثانى است به گونهاى كه تخلّل سكون در بين نبوده و الّا توالى آنات و آنيات لازم مىآيد . و الحاصل : چنانچه سيب در طعم و لون و كمّ در حركت است به اينكه در ايام بچگى مزهء مخصوصى و رنگ سبزى و حجم كوچكى داشته ، كم كم از ايام طفوليت حركت كرده رو به بالا و بزرگى مىگذارد ، اول كه وزن يك گرمى داشته در حركت كمّى به وزن يك سيرى مىرسد و مزهء تلخى كه داشته در حركت كيفى به طعم شيرينى مىرسد و رنگ سبز آن در سعى و حركت لونى ، چون چهرهء خوبرويان سرخرو مىشود و خلاصه وجودِ اصل اين حركت به انتقال و عين قدم به بالا برداشتن است ، همچنين سيب در ذات و جوهريت سببيت هم در حركت و رو به ترقى و كمال مىباشد ، بلكه تمام موجودات جوهريه روز و شب در اين حركت از نقص رو به كمال در مسافرت بوده و طى منازل كمال مىنمايند و اگر انسان تعمقى نمايد بالوجدان اين حركت را تصديق مىنمايد . مثلًا نطفه به همان حقيقت منويت باقى نمانده ، بلكه ترقى نموده از مراتبى گذشته و نقص مرتبهها را طى كرده و از حقيقتى به حقيقتى داخل شده ، از علقه خارج و به مضغه داخل و از آنجا به صورت انسانى داخل گشته است . همچنين اين جواهر از مرتبهء نازله رو به مرتبهء بالا گذاشته و از صور عناصر و جوامد و معادن و نباتات و حيوانات ، عبور كرده و انسان مىشوند . تطبيق مقدمات بنا بر هيئت بطلميوسى و هيئت جديد بعد از طى اين مقدمات ، يك مرتبه از حدوث عالم بنا بر طريق مشائين و فرفوريوس « 1 » كه قائلند هيولاى فلك غير هيولاى اين اجسام طبيعت بوده و صورت آن
--> ( 1 ) - يكى از فلاسفهء بزرگ يونان باستان است . وى از شارحان كتب ارسطو بوده و مذاق مشائى داشته است ، برخى از كتب وى بدين شرح است : ايساغوجى در منطق ، المدخل الى قياسات الحمليه ، العقل و المعقول ، الردّ على بخيوس فى العقل و المعقول ، الاسطقسات ، اخبار الفلاسفه ، شرح السماع الطبيعى ارسطو . او بهترين شارح كتابهاى ارسطو بود و مردم هنگام ترديد در مطالب ارسطو به شروح وى مراجعه مىكردند .