السيد الخميني

حاشيه بر رسالهء ارث 49

رساله نجاة العباد و حاشيه بر رساله ارث ملا هاشم خراسانى ( فارسى ) ( موسوعة الإمام الخميني 28 )

خالو و خالهء جد و جدهء ميت و هكذا . مسأله 4 - بدان كه اين قاعدهء كليه در همه جا مطّرد است ، مگر در صورتى كه وارث در طبقهء سوم منحصر باشد به عموىِ ابىِ فقط ؛ چه متحد و چه متعدد ، كه ابداً نه عموى ابوينى دارد و نه عموى امّى و نه عمه مطلقاً و نه خال و خاله مطلقاً ، و از درجهء بعد هم ابنِ عمِّ ابوينى دارد ؛ چه متحد و چه متعدد ، و چه اولاد عمِّ ابىِ فقط يا امّىِ فقط هم باشد يا نباشد ، و چه اولاد خال و خاله هم مطلقاً باشد يا نباشد ، و چه بنتِ عمِّ ابوينى هم باشد يا نباشد . در اين صورت ابنِ عمِّ ابوينى چه متحد و چه متعدد ، به جاى عمِّ ابىِ فقط يا امّى ارث مىبرد و عمِّ ابىِ فقط ارث نمىبرد اصلًا . و همچنين اولاد عمِّ ابىِ فقط يا امّىِ فقط و اولاد خال و خاله مطلقاً و دختران عمو و عمهء ابوينى ارث نمىبرند . و فرقى نيست در اين حكم بين آن كه احد الزوجين هم باشند يا نه . بلى اگر با عمِّ ابى ، عمهء ابى هم باشد يا خال و خاله هم مطلقاً باشد ، به ابنِ عمِّ ابوينى ارث داده نمىشود ؛ اگرچه احتياط به صلح اولى است ؛ چنانچه در صورتى كه عمهء ابى فقط باشد با ابنِ عمِّ ابوينى ، احتياط به صلح مطلوب است و اين مسأله به اجماع از تحتِ قاعدهء كليه خارج شده . پس معلوم شد كه اگر عموى ابوينى يا امّى فقط باشد مطلقاً ، يا خال و خاله باشد مطلقاً ، يا عموى ابى فقط باشد با عمه يا با خال و خاله ، اولاد عمو و عمه و اولاد خالو و خاله مطلقاً محروم از ارث خواهند بود . نوع دوم : در امورى كه مانعند از بعض ارث نه از كل و آنها هشت امرند : اول : منع نمودنِ قتلِ خطا و شبه عمد قاتل را از ارث بردن از خصوص ديه ، و اما از ساير تركهء ميت ارث مىبرد ؛ چنانچه گفته شد .