السيد الخميني
حاشيه بر رسالهء ارث 48
رساله نجاة العباد و حاشيه بر رساله ارث ملا هاشم خراسانى ( فارسى ) ( موسوعة الإمام الخميني 28 )
با وجود يك نفر از اخوهء ميت ولو ابىِ فقط يا امّىِ فقط باشد ، درجات مؤخره از همين صنفِ اخوه و اولادشان ارث نمىبرند . و اما درجات مؤخره از صنف جدوده ارث مىبرند ، به شرط عدم وجود درجهء مقدمه از همين صنفِ جدوده . مسأله 3 - از براى طبقهء سوم يك صنف است و از براى همين يك صنف درجاتى است كه با وجود درجهء مقدم ، درجهء مؤخر ارث نمىبرند ، مثلًا عم و عمهء ابوينى نسبت به عم و عمهء ابىِ فقط مقدمند ، نه نسبت به عم و عمهء امّىِ فقط ، كه آنها ، هم با ابوينى ارث مىبرند و هم با ابىِ فقط . و همچنين خال و خالهء ابوينى نسبت به خال و خالهء ابىِ فقط درجهء مقدمند دون امّىِ فقط ، كه امّىِ فقط هم با خال و خالهء ابوينى ارث مىبرد و هم با خال و خالهء ابىِ فقط . بلى با بودن خال و خالهء ابوينى ، عم و عمهء ابىِ فقط ارث مىبرند ، به شرط نبودن عم و عمهء ابوينى . و همچنين با بودن عم و عمهء ابوينى ، خال و خالهء ابىِ فقط ارث مىبرند ، به شرط نبودن خال و خالهء ابوينى ، و از اين جهت عم و عمه با خال و خاله هم دو صنف مىباشند . و هكذا درجهء عم و عمه و خال و خاله ، مطلقاً مقدم است بر درجهء اولاد آنها . پس اگر ميت يك عمهء ابى و يا امّىِ فقط داشته باشد يا يك خالهء ابى يا امّىِ فقط داشته باشد و يك پسر عمو و پسر خالوى ابوينى ، تمام ارث به عمه يا به خاله مىرسد و به پسر عمو و پسر خالو ابداً ارث داده نمىشود . و همچنين درجهء اولاد بلاواسطه عمومه و خئوله ، مطلقاً مقدم است بر درجهء اولادِ به يك واسطهء عمومه و خئوله . مثل آن كه ميت يك پسر خاله دارد و يك نوادهء عمومه ، تمام ارث به پسر خاله مىرسد و به نوادهء عمو ابداً ارث داده نمىشود . و هكذا درجهء عم و عمه و خال و خالهء ميت و اولادِ اينها مطلقاً مقدم است بر درجهء عم و عمه و خال و خالهء ابوينِ ميت . پس اگر ميت نبيرهء خاله دارد و عموى پدر ، تمام ارث به نبيرهء خاله مىرسد و به عموىِ پدرِ ميت ، ارث داده نمىشود . و همچنين درجهء عمو و عمه و خالو و خالهء ابوينِ ميت مطلقاً مقدم است بر درجهء عمو و عمه و