خوب نشود و لكن به مرضى غير آن مرض از دنيا برود ، يا به حرق و غرق و هدم از دنيا برود ، يا زوج صحيح بود كه عقد نمود يا مريض بود ، لكن بعد المقاربه از دنيا برود ، آن وقت زوجه از آن زوج ارث مىبرد ، چنانچه هرگاه زوجه مريضه باشد و او را عقد نمايد ، پس هر يك مقدم از دنيا برود آن ديگرى از او ارث مىبرد ، مطلقاً . هشتم از موانع ارث : آن است كه دو نفر يا زياده كه بين آنها توارث باشد به يكْ آن بميرند كه معلوم باشد تقارن موتشان ، مطلقاً بين آنها وراثتى نخواهد بود ، بلكه ارث هر يك به وارث حىِّ او مىرسد ؛ اعم از آن كه موتشان حتفُ الانف باشد يا به قتل باشد يا به سم يا به گزنده يا به سوختن يا به عفونت هوا و به بخارى و زغالى شدن يا از بلندى افتادن يا بنايى به سرشان خراب شدن يا به سيل و به غرق شدن و امثال اينها . و ايضاً اعم از آن كه احدهما به سببى بميرد و ديگرى به سبب ديگر يا هر دو به يك سبب بميرند . مسأله - هرگاه دو نفر يا زياده كه بينشان توارث باشد به يكى از اسباب سابقه بميرند و معلوم نباشد موتشان مقدم و مؤخر بوده يا مقارن بوده يا معلوم باشد كه به يكْ آن نبوده بلكه تقدم و تأخر داشته ، اما معلوم نباشد مقدم كدام بوده و مؤخر كدام ، پس هرگاه علم به تاريخ فوت احدهما المعيّن بوده باشد در اين صورت حكم مىشود به تأخّرِ فوت مجهول التاريخ و وارثيت او از معلوم التاريخ ، دون عكس ؛ چه در غرقى و مهدومٌ عليه و چه در غير اين دو . و ايضاً اعم از آن كه يكى به سببى مرده باشد و ديگرى به سبب ديگر يا هر دو به يك سبب مرده باشند . و هرگاه در فرض مسأله ، علم به تاريخ فوت احدهما المعيّن هم نباشد ، پس در غرقى و مهدومٌ عليه حكم مىشود به توارث و در غير اين دو محتمل است « 1 » رجوع به قرعه و احوط تصالح و تراضى است .

--> ( 1 ) - و محتمل است كه حكم غرقى و مهدومٌ عليه را داشته باشد و اين احتمال اقوا است در صورتى كه‌تقدم و تأخر و مقارنه مجهول باشد ؛ چنانچه در غرقى و مهدومٌ عليه نيز چنين است . و اما در صورتى كه تقدم يكى بر ديگرى معلوم باشد لكن معلوم نباشد كدام يك مقدم است ، اقوا قرعه است ؛ چه در غرقى و مهدومٌ عليه و چه در غير آنها . و اين حكم و حكم متقدم جارى است در