السيد الخميني

حاشيه بر رسالهء ارث 30

رساله نجاة العباد و حاشيه بر رساله ارث ملا هاشم خراسانى ( فارسى ) ( موسوعة الإمام الخميني 28 )

ميت است ، از قبيل خمس و زكات و منذور « 1 » و محلوفٌ عليه و معهودٌ عليه كه متعلّق به ذمهء ميت باشد ، و از قبيل كفارات و ديات و حج و ساير واجبات مالى ، و از قبيل ديونى كه بر ذمهء ميت باشد ولو دينِ مستوعب باشد ؛ اگرچه در تقديم تجهيز بر دينِ مستوعب اشكال است « 2 » و احتياط به اذن گرفتن از ديّان ترك نشود . چهارم از آن مصارف ، اگر تركه زياد آمد از سه مصرف سابق : وصيت‌هاى ميت است كه از ثلثِ مابقىِ تركه بعد از سه مصرفِ سابق خارج مىشود . و اگر وصيت به زياده از ثلث مابقىِ تركه نموده ، پس در اخراجِ آن مقدارِ زايد ، موقوف است به اذن و اجازهء ورثه ؛ چه قبل از موت مورّث اجازه بنمايد يا بعدَ الموت . مسأله - اگر وصيت نمود به سه امرِ واجبِ مالى ؛ از قبيل خمس و زكات و ردِّ مظالم و كفارات و حج ، و واجب بدنى ؛ از قبيل صلاة وصوم ، و مستحبات ؛ از قبيل زيارت و قرآن خواندن و اطعام نمودن ، و وصيت نكرده باشد كه از خصوص ثلث بدهند ، پس واجب مالى را از اصل مال مىدهند ؛ اعم از اين كه تصريح كرده باشد به وجوب اينها به اين كه بگويد : صد تومان خمس واجب بدهيد ، يا تصريح نكند و بگويد : صد تومان خمس بدهيد ، و ندانيم كه وجوبى است يا احتياطى يا استحبابى ؛ چون ظاهر از كلام او اشتغال ذمه‌اش مىباشد ، بلى اگر معلوم باشد كه مستحبى است از ثلث داده مىشود . مسأله - اگر وصيت كرده باشد كه اين سه امر را از خصوصِ ثلث بدهند و غرضش آن باشد كه زياده از ثلث ، صرف در اين سه مصرف نشود ، پس در اين

--> ( 1 ) - نذر و حلف و عهد بر اعطاء ، از قبيل دين بر ذمه نيست على الاقوى ، و بر نتيجه محل اشكال است‌صحت آن ، لكن نذر بر اعطاء و حلف و عهد بر آن ، از واجبات ماليه است و از صلب مال اخراج مىشود . ( 2 ) - هيچ اشكالى نيست در تقديم تجهيز بر دين مطلقاً .