السيد الخميني ( مترجم : تنظيم ونشر آثار امام )

57

تحرير الوسيله ( فارسى )

ضرر داشته باشد ، نه نسبت به غير او و نه نسبت به نفعى براى او ، پس اگر اقرار كند كه شخصى پدر او است ، ولى آن شخص نه او را تصديق كند و نه انكار ، اقرارش در وجوب نفقه بر آن شخص امضا مىشود ، نه در وجوب نفقهء او بر مقر يا در ارث بردن مقر از او . مسأله 5 - اقرار به مجهول و مبهم صحيح است و از مقر قبول است و ملزم و مطالبه مىشود كه توضيح دهد و بيان كند و ابهام را بر طرف نمايد ، و آنچه را كه تفسير نمايد قبول است و اگر در عرف و لغت ، آنچه را كه تفسير كرده با مبهم مطابقت داشته باشد و ممكن باشد كه به حسب عرف و لغت ، همان مقصودش باشد ، ملزم به آن مىشود . بنا بر اين اگر بگويد : « تو نزد من چيزى دارى » ملزم به تفسير مىشود ، پس اگر آن را به هر چيزى كه صحيح باشد كه نزد او باشد تفسير نمايد ، از او قبول مىشود اگر چه ماليت نداشته باشد مانند گربه مثلًا يا كفش كهنه‌اى كه ماليت نداشته باشد و اما اگر بگويد : « تو نزد من مالى دارى » از او قبول نمىشود ، مگر اينكه آنچه كه تفسير كرده عرفاً از اموال باشد ؛ اگر چه ماليت آن جدّاً كم باشد . مسأله 6 - اگر بگويد : « يكى از اين دو - از آنچه كه در اختيارش است - مال تو است » يا « تو بر من يا يك وزنه گندم يا يك وزنه جو دارى » ملزم به تفسير و رفع ابهام مىشود ؛ پس اگر تعيين نمايد ملزم به همان مىشود ، نه به غير آن . پس اگر مقر له او را تصديق نكند و بگويد : « آنچه را كه تعيين كردى مال من نيست » پس اگر مقرّ به در ذمّه باشد ، حقش به حسب ظاهر ساقط مىشود در صورتى كه در مقام اخبار از واقع باشد ، نه انشاء اسقاط ؛ اگر چه انشاء اسقاط را با مانند چنين عبارتى تجويز نماييم . و اگر مقرّ به عين باشد ، مربوط به آن دو نفر است ، ولى به حسب ظاهر از هر دوى آن‌ها مسلوب است و به همان حال باقى مىماند تا وضعيت آن روشن شود و لو به رجوع مقر از اقرارش يا منكر از انكارش . و اگر مقرّ ادعاى ندانستن نمايد كه به اين جهت نمىتواند آن را تفسير كند ، پس اگر مقرّ له او را تصديق كند و بگويد : « من هم نمىدانم » پس بنابر اقوى قرعه ثابت است ؛ اگر چه احتياط ( مستحب ) آن است كه مصالحه شود . و اگر مقرّ له ادعاى دانستن كند و يكى از آن‌ها را تعيين نمايد ، پس اگر مقرّ او را تصديق نمايد ، كه همان است و گرنه حق دارد از او بيّنه بخواهد و با نبود بيّنه حق دارد او را قسم بدهد و اگر نكول كند يا قسم دادن او امكان