السيد الطباطبائي

99

قرآن در اسلام ( طبع جديد ) ( فارسى )

دعوت كردم و شما پذيرفتيد پس مرا ملامت و سرزنش مكنيد و خودتان را ملامت كنيد . ملامت و سرزنش نيز از امورى است كه تنها به كسانى كه شعور و اراده دارند تعلق مىگيرد . آيات بالا و آيات ديگرى كه در همين مضامين است براى شيطان صفات و حالاتى اثبات مىكند كه با داشتن وجود و شعور و ارادهء استقلالى ملازمند و بر قواى طبيعى كه فاقد اين صفات مىباشند صدق نمىكنند . 4 - جن نظاير آياتى كه درباره ملائكه و شياطين گذشت بلكه بيشتر و روشن‌تر درباره جن نيز هست . خداى متعال درباره فرزندانى كه دعوت پدر و مادر خود را نپذيرفته ايمان نمىآورند و آيين خدا را خرافات و اساطير گذشتگان مىشمارند مىفرمايد : « أُولئِكَ الَّذِينَ حَقَّ عَلَيْهِمُ الْقَوْلُ فِي أُمَمٍ قَدْ خَلَتْ مِنْ قَبْلِهِمْ مِنَ الْجِنِّ وَ الْإِنْسِ إِنَّهُمْ كانُوا خاسِرِينَ » « 1 » آنانند كسانى كه سخن در ايشان ثابت شده در ميان امت‌هايى كه از جن و انس درگذشته‌اند به درستى آنان زيان‌كار بودند . به مقتضاى اين آيه جن نيز مانند انسان امت‌هاى مختلف و تكاليف و مرگ و مير دارند . و باز در جاى ديگر مىفرمايد : « وَ إِذْ صَرَفْنا إِلَيْكَ نَفَراً مِنَ الْجِنِّ يَسْتَمِعُونَ الْقُرْآنَ فَلَمَّا حَضَرُوهُ قالُوا أَنْصِتُوا

--> ( 1 ) . احقاف ، آيه 18