خصوص انسان مىفرمايد : « إِنَّا خَلَقْنَا الْإِنْسانَ مِنْ نُطْفَةٍ أَمْشاجٍ نَبْتَلِيهِ فَجَعَلْناهُ سَمِيعاً بَصِيراً * إِنَّا هَدَيْناهُ السَّبِيلَ إِمَّا شاكِراً وَ إِمَّا كَفُوراً » « 1 » به درستى ما انسان را از نطفه امشاجى كه پيوسته زير ابتلا و آزمايش بود آفريديم پس او را شنوا و بينا كرديم ما او را به راه راست راهنمايى كرديم سپاس‌گزار باشد يا ناسپاس . و باز مىفرمايد : « مِنْ نُطْفَةٍ خَلَقَهُ فَقَدَّرَهُ * ثُمَّ السَّبِيلَ يَسَّرَهُ » « 2 » انسان را از نطفه آفريده اندازه‌گيرى كرد - يا برايش اندازه قرار داد - پس از آن راه را برايش آسان كرد - هموار نمود . 2 - امتياز انسان در پيمودن راه زندگى امتيازى كه گروه جان‌دار موجودات جهانى از گروه بىجان دارند اين است كه فعاليت جانداران فعاليت علمى است و كارهاى خود را از راه درك و شعور انجام مىدهند و انسان در عين‌حال كه با ساير جانداران در فعاليت علمى شريك است امتيازى نسبت به ديگران دارد و آن اين است كه انسان با عقل و خرد مجهز است يعنى در كارهايى كه برايش امكان فعاليت هست به مجرد امكان فعاليت به انجام عمل نمىپردازد بلكه خير و شر و نفع و ضرر كار را مىسنجد در صورتى كه نفعش غالب آيد به كار مىپردازد و اگر ضررش بيشتر بود خوددارى مىكند و در هر كارى كه انجام مىدهد به حسب تشخيصى كه داده از حكم عقل خود پيروى مىكند و عقل نيز در

--> ( 1 ) . انسان ، آيات 2 - 3 ( 2 ) . عبس ، آيه 20