خواجه نصير الدين الطوسي ( مترجم : شاهرودى )

122

جواهر الفرائض در ارث با ترجمه فارسى ( فارسى ) قسمت 2

خواهد بود [ يعنى مال به تعداد وارثان تقسيم مىشود ؛ مانند اينكه از ميت چند پسر يا چند دختر بجا مانده باشد ] . و اگر سهامشان متفاوت باشد [ و در ميان وارثان زن و مرد هر دو وجود داشته باشد كه ارث بر اساس آيهّ « لِلذَّكَرِ مِثْلُ حَظِّ الْأُنْثَيَيْنِ » تقسيم مىشود ] براى مرد دو سهم و براى زن يك سهم قرار داده مىشود و حاصل جمع سهام ، اصل مال خواهد بود [ و مال بر اساس آن تقسيم مىشود ] . و اگر در ميان وارثان خنثاى مشكل وجود داشته باشد براى وى سه سهم ، براى هر مذكر چهار سهم ، و براى هر مؤنث دو سهم قرار داده مىشود و حاصل جمع اين اعداد اصل مال خواهد بود . و اگر درميان وارثان يك يا چند فرض بر [ يعنى كسى كه سهم مشخص قرآنى دارد ] وجود داشته باشد ابتدا عددى راكه براى او آن سهم يا سهام باشد پيدا كن و باقيمانده را پس از اخراج آن سهم يا سهام بر اساس افراد [ / رؤوس ] ديگر وارثان ياسهام « 1 » آنها تقسيم كن « 2 » .

--> ( 1 ) . تقسيم باقيمانده براساس تعداد افراد باقيمانده در صورتى است كه در مقدار ارث مساوى باشند مثل اينكه چند پسريا چند دختر باشند . و تقسيم بر اساس سهام در صورتى است كه در مقدار ارث متفاوت باشند مثل اينكه چند پسر و دختر باشند كه بايد بر اساس آيهء « لِلذَّكَرِ مِثْلُ حَظِّ الْأُنْثَيَيْنِ » عمل شود . ( 2 ) . نكته‌اى پيرامون مخارج فروض ششگانه تعيين شده درقرآن و روش حساب آن : مراد از مخرج كوچكترين عددى است كه جزء مورد نظر به طور صحيح و بدون كسر از آن خارج شود ؛ لذا مخارج فروض ششگانه پنج تاست : 1 - عدد « 2 » كه مخرج ( 2 ) است . 2 - عدد « 4 » كه مخرج ( 4 ) است . 3 - عدد « 8 » كه مخرج ( 8 ) است . 4 - عدد « 3 » كه مخرج ( 3 ) و ( 3 ) است . 5 - عدد « 6 » كه مخرج ( 6 ) است . حال در ورثه چند صورت متصوّر است : الف ) درميان آنها فرض بر وجود ندارد و درارث مساوىاند ؛