خواجه نصير الدين الطوسي ( مترجم : شاهرودى )
88
جواهر الفرائض در ارث با ترجمه فارسى ( فارسى ) قسمت 2
--> پيدا مىكند يا به هر دو ردّ مىشود اختلاف است . آنچه تا كنون ذكر شد بحث اخوه ( برادران و خواهران ميت يا كلاله ) بود و از اين پس بحث اولاد اخوه يا اولاد كلاله مطرح مىشود : اولاد خواهران و برادران چه پدرى و چه مادرى ، چه پدرى و چه مادرى ، جانشين پدران و مادران خود مىشوند و نصيب « من يتقرب به » را ارث مىبرند ؛ لذا اگر يك نفر باشد همهء مال را ارث مىبرد . و اگر متعدد باشند و همه مذكّر يا مؤنث باشند آن نصيب را ميان خود به طور مساوى تقسيم مىكنند ، و اگر مذكر و مؤنث اجتماع كرده باشند در اين صورت اگر اولاد خواهران يا برادران پدرى و مادرى يا پدرى باشند بر اساس آيهء « لِلذَّكَرِ مِثْلُ حَظِّ الْأُنْثَيَيْنِ » مال را تقسيم مىكنند . و اگر اولاد خواهران يا برادرانمادرى باشند مال را به طور مساوى تقسيم مىكنند و تفاوتى ندارد كه اولاد يك برادر باشند يا اولاد يك خواهر يا اولاد خواهران و برادران متعدّد باشند با توجه به اين مطالب در مورد اولاد كلاله ، فروعات زير مطرح است : 1 . اولاد برادر پدرى و مادرى يا پدرى چه مذكر باشند چه مؤنث و چه متفرّق ، اگر در كنارشان اولاد برادر امّى نباشد همهء مال را مىبرند و اگر در كنارشان اولاد برادر مادرى باشد باقى بعد از فرض به اولاد كلالهء پدرى و مادرى يا پدرى داده مىشود ؛ زيرا اينها نيز بسان پدر خود سهم قرآنى ندارند . 2 . اولاد خواهر پدرى و مادرى يا پدرى تنها 2 را كه سهم مادرشان باشد ارث مىبرند ؛ مگر در رتبهء آنها شخص ديگرى نباشد كه در اين نصف ديگر نيز به آنها ردّ مىشود . و اگر با آنها ( اولاد خواهر پدرى و مادرى يا پدرى ) اولاد برادر مادرى يا اولاد برادران مادرى وجود داشته باشد 6 ( اگر متقرّب به مادر يك نفر باشد ) يا 6 ( اگر متقرب به مادر متعدد باشد ) به اولاد خواهر پدرى و مادرى داده مىشود و به اولاد كلالهء مادرى على الأصحّ چيزى رد نمىشود . 3 . اولاد دو يا چند خواهر پدرى و مادرى يا پدرى ، 3 به فرض و بقيّه را به ردّ ارث مىبرند . 4 . اگر اولاد كلالهء پدرى و مادرى نباشد اولاد كلالهء پدرى جانشين وى مىشوند و أحدى از متقرّبين به پدر با وجود متقرّبين به پدرى و مادرى ارث نمىبرند . 5 . اولاد برادر يا خواهر مادرى به طور مساوى 6 ارث مىبرند هر چند متعدد باشند و از حيث مذكر و مؤنث بودن تفاوت داشته باشند . 6 . اولاد دو كلالهء امى ( چه دو كلاله مذكر باشند ، چه مؤنث و چه متفرّق ) 3 ( / 6 ) مىبرند و هرگروهى نصيب « مَن يتقرّب به » را مىبرد ، و در صورت تعدّد ميان خود به طور مساوى تقسيم مىكنند ؛ مثلاً اگر ميت يك خواهر و يك برادر داشته باشد سهم آنها 3 ( / 6 ) است كه 6 به اولاد برادر تعلّق مىگيرد هر چند يك نفر باشد و 6 هم به اولاد خواهر داده مىشود هر چند صد نفر