خواجه نصير الدين الطوسي ( مترجم : شاهرودى )

87

جواهر الفرائض در ارث با ترجمه فارسى ( فارسى ) قسمت 2

--> مؤنث تقسيم مىشود . كلاله پدرى و مادرى : 1 . اگر تنها يك مؤنث باشد ( 6 / ) 2 مىبرد به فرض ، و بقيه ( 6 يا 6 ) را به ردّ مىبرد . 2 . اگر دو مؤنث يا بيشتر باشد 3 به فرض مىبرند ، و اگر چيزى اضافه بماند ( مثل اينكه با يك كلالهء مادرى جمع شده باشند كه يكى اضافه مىآيد ) به آنها ردّ مىشود . 3 . اگر مذكر باشند فرض قرآنى ندارند و لذا باقيمانده از كلالهء مادرى ( كه 6 يا 3 است ) ميان آنها به طور مساوى تقسيم مىشود . 4 . اگر مذكر و مؤنث هر دو باشند باز هم سهم قرآنى ندارند و باقيماندهء از كلالهء مادرى ( / 6 يا 3 ) را بر اساس قانون « لِلذَّكَرِ مِثْلُ حَظِّ الْأُنْثَيَيْنِ » تقسيم مىكنند . 10 . نقص بر كلالهء پدرى و مادرى يا پدرى وارد مىشود ولى به كلالهء مادرى وارد نمىشود و كلالهء مادرى هرگز از سهم قرآنى كمتر نمىگيرند به خلاف كلالهء پدرى و مادرى يا پدرى كه حتّى اگر سهم قرآنى داشته باشند - مثل يك خواهر كه 2 مىبرد و دو خواهر به بالا كه 3 مىبرند - بر آنها نقص وارد مىشود ؛ بسان اينكه شخصى مرده باشد و از وى شوهر و كلالهء پدرى و مادرى يا پدرى و كلالهء مادرى به جا مانده باشد در اين فرض ابتدا سهم قرآنى شوهر و كلالهء مادرى كه به ترتيب 2 و 3 يا 6 است داده مىشود و آنچه اضافه مىآيد به كلالهء پدرى و مادرى داده مىشود هر چند يك خواهر يا دو خواهر به بالا باشند كه سهم قرآنى آنها در غير اين فرض به ترتيب 2 و 3 است ، و در صورت نبود كلالهء پدرى و مادرى مقدار زايد به كلالهء پدرى داده مىشود هر چند يك خواهر يا دو خواهر باشد . مثال ديگر : شخصى مرده و از وى يك كلالهء مادرى - خواهر يا برادر - و يك خواهر پدرى و مادرى ياپدرى به جا مانده است . در اين جا 2 ( / 6 ) به شوهر و 6 به كلالهء مادرى تعلّق مىگيرد و 6 باقيمانده به خواهر مىرسد با اينكه فرض قرآنى وى 2 است و در اين مثال 6 به وى نقص وارد شده است . ليكن اگر در فرض اجتماع كلالهء پدرى و مادرى چيزى زياد بيايد مقدار زايد به كلالهء پدرى و مادرى داده مىشود نه مادرى . مثال : يك كلالهء مادرى - برادر مثلاً - با خواهر پدرى و مادرى جمع شده باشد ؛ در اين صورت به خواهر پدرى و مادرى 2 ( / 6 ) و به كلالهء مادرى 6 مىرسد ، و 6 ( / 3 ) باقيمانده تنها به‌خواهر پدرى و مادرى ردّ مىشود . و در اينكه اگر كلالهء مادرى با كلالهء پدرى جمع شده باشد باز هم مقدار زايد به كلالهء پدرى اختصاص