الهام را تقرير فرموده و نحوهء اتصال نبي را بعالم وحى و عالم قضاء ربانى و قرائت كتب الهيه و آنچه كه مدخليت در ادراك و كشف حقايق و بيان آنچه كه مدخليت در تشريع احكام و بيان قوانينى كه در ايجاد مدينهء فاضله عليّت تامه دارد بيان كرده است . در اين مطالب همان آراء حكما مثل شيخ مشّائيهء اسلام و معلم ثاني را با بيانى شيوا تقرير نموده است . و برخى از مسائل را با أفكار أهل عرفان ممزوج نموده است . كلمات عرفا در اين مبحث تامتر و كاملتر است . مأخذ علم انبياء اولوالعزم مرتبهء واحديت آن هم از مشكاة ولايت حضرت ختمى است و ممكن است وليّى از أولياء نيز به اين مرتبه اتصال پيدا نمايد بلكه ممكن است منشأ وحى و ايحاء گردد . ما در شرح بر مقدمهء فصوص « 1 » در مطاوى بيانات أفكار عرفا اين مبحث را بنحو كامل مطابقا للآيات و الروايات بيان كرده‌ايم . مصنّف علامه اشاره‌يى بمخّ مطلب كرده و گفته است : « حتى ينتهى الأمر إلى الأمور الحتميّة القضائية و الأسماء الألهيّة » چون منشأ وحى و تصرف تشريعى و تكوينى ولى و نبي أسماء حاكم بر مظاهر انبياء و أولياء است و ريشه و أصل أسماء الهيه مرتبهء احديت وجود است . در اشراق ثامن به توجيه و تحقيق برخى از روايات مشعر بتردّد حق ثابت پرداخته و اين معنا را تحقيق فرموده است . در اشراق تاسع به اين مطلب كه نبي جالس در مقام و مرتبه و حدّ مشترك بين معقول و محسوس است اشاره كرده . و در اشراق بعد شرايطى را كه بايد رئيس و نظم دهندهء عالم ملك أعم از نبي و ولى واجد باشد بيان كرده است . اين شرايط بر امام

--> ( 1 ) - شرح بر مقدمهء فصوص ط 1365 ه ق فصل نهم از ص 456 تا ص 548 .