صَيْحَةً واحِدَةً فَإِذا هُمْ جَمِيعٌ لَدَيْنا مُحْضَرُونَ » « 1 » . و هر يك را صورتى و هيأتى مناسب اعمال و اخلاق او باشد « وَ نَحْشُرُهُمْ يَوْمَ الْقِيامَةِ عَلى وُجُوهِهِمْ عُمْياً وَ بُكْماً وَ صُمًّا » « 2 » ، « يُحْشَرُ النَّاسُ يَوْمَ الْقِيامَةِ عَلى نِيَّاتِهِمْ » « 3 » ، يُحْشَرُ بَعْضُ النَّاسِ عَلى صُوَرٍ يحصل « 4 » عِنْدَها القِرَدَة وَالْخَنازِير ، « يَوْمَ لا يَنْفَعُ مالٌ وَ لا بَنُونَ * إِلَّا مَنْ أَتَى اللَّهَ بِقَلْبٍ سَلِيمٍ » « 5 » . پس بر سر يكديگر بيفتند و جاى بر يكديگر تنگ كنند و حرارت گرما بر ايشان مستولى گردد و عرق بر ايشان افتد چنان كه بعضى غرقِ عَرَق شوند و بعضى تا به گردن در عرق باشند و بعضى تا به سينه و همچنين به قدر آلودگى معاصى ، و هركه در دنيا در راه خداى عَرَق ريخته باشد ، مثل راه حجّ و جهاد و قضاى حاجت مؤمن و امثال اينها ، آن روز عَرَق او كمتر باشد . پس ندا آيد كه طلب مظالم از يكديگر كنند و هركه را حقّى در ذمّهء كسى باشد بازخواست نمايد پس در يكديگر آويزند و خصمى نمايند « ثُمَّ إِنَّكُمْ يَوْمَ الْقِيامَةِ

--> ( 1 ) - سورهء يس : 51 - 53 . : « و در صور دميده شود و آنان ناگاه از گورها به سوى پروردگارشان مىشتابند * گويند : اى واى بر ما ، چه كسى ما را از خوابگاهمان برانگيخت ؟ اين همان است كه خداى رحمان وعده داده بود و پيامبران راست گفتند * آن - هنگام رستاخيز - جز يك بانگ آسمانى نيست كه ناگاه همهء ايشان نزد ما حاضر شدگانند » . ( 2 ) - الإسراء : 97 . « و روز رستاخيز آنان را كور و گنگ و كَر برانگيزيم » . ( 3 ) - : « دسته بندى آدميان به روز حشر بر اساس نيّاتى كه داشته‌اند خواهد بود » ، و در محاسن بَرقى و كتاب كافى ( 5 / 20 / 1 ) اين گونه از امام صادق عليه السلام نقل شده است : « إنّ اللَّه يحشر النّاس على نيّاتهم يوم القيامة » . ( 4 ) - در برخى از نسخه‌هاى متون ديگر : « يحسن » ثبت شده است . ( 5 ) - الشّعراء : 88 - 89 . : « روزى كه نه مال سود دارد و نه پسران ، * مگر آن كه با دلى پاك و رَسته [ از شرك و كفر و گناه ] به نزد خدا آيد » .