اين كفر نباشد سخن كفر نه اين است * تا هست على باشد وتا بود على بود آن قلعه گشايى كه در از قلعهء خيبر * بر كند به يك حمله وبگشود على بود آن كرد سر افراز كه اندر ره اسلام * تا كار نشد راست نياسود على بود آن شير دلاور كه براي طمع نفس * بر خوان جهان پنجه نيالود على بود سرّ دو جهان جمله ز پيدا وز پنهان * شمس الحق تبريز چو بنمود على بود [ 35 ] كلمة بها يتبيّن أنّ معرفة خليفة النبي صلى الله عليه وآله لا يمكن إلّاببيّنة من اللَّه أو « 1 » نصّ من الرسول ، وأنّ الإجماع يمتنع انعقاده إلّابحجّة ضروريّة ملزمة همچنان كه نبوت كه خلافت خداست بي بيّنه ومعجزه ثابت نمىتواند شد ، وصايت نبي نيز كه خلافت خدا ورسول است ؛ بي بيّنه ومعجزه يا نصى از جانب خدا ورسول ثابت نتواند شد ؛ چرا كه صفات وكمالات خليفه ، أمور خفيه است كه غير حق سبحانه را اطلاع بر آن ممكن نيست ، مگر به اخبار حق والهام أو وآنچه طايفه‌اى از اغبيا گمان كرده‌اند - تقليداً لشياطين الإنس وخداعاً منهم - كه خليفهء پيغمبر به اتفاق مردمان ثابت تواند شد بىنصى وحجتي از خدا ورسول يا خليفهء سابق بطلان آن در غايت وضوح است ؛ چه كسى را كه أدنى حدسى باشد مىداند كه اتفاق ده وبيست بر امرى بىحجتى كه ايشان را ملجأ سازد به آن يا تقليد يكديگر ، صورت نمىبندد ، چه جاى خلق كثير صاحبان اغراض فاسده واهواى كاسده وسليقه‌هاى مختلفه وعقول متباينة . بلى ، اگر آيت بيّنه از جانب خداى تعالى « 2 » نازل شود كه از انقياد آن چاره نباشد ،

--> ( 1 ) - الف : و . ( 2 ) - الف : - تعالى .