اسد الله عبدلى آشتيانى

9

يكصد سند از روابط فرهنگ ايران و عراق ، موجود در كتابخانه مجلس شوراى اسلامى - تهران ، ايران ( فارسى )

ماليات نبايد از آنان مطالبه شود . ولى در صورتى كه كالاى تجارتى بهمراه داشته باشند ، دقيقاًهمان حقوق گمركى تعيين شده بايد از آنان اخذ شود . و هيچ مبلغ اضافى ديگر نبايد از آنان مطالبه گردد . دولت ايران نيز بايد همين روش را در مورد بازرگانان واتباع امپراتورى عثمانى معمول دارد . در پيروى از تعهدات گذشته ، از اين تاريخ امير الحاج و ساير فرماندهان و حكمرانان ، كليه مقررات قبلى ناظر بر زوار و بازرگانان ايرانى را بايد دقيقاً مد نظر داشته باشند و بر طبق آن عمل نمايند . زوار « ايرانى » از طريق دمشق به شهر هاى مقدس هدايت مى شوند و به دمشق نيز مراجعت مى كنند . و امير الحاج نيز همه گونه توجهات لازم را خواهد نمود . ضمن آنكه هيچگونه رفتارى مغاير با تعهدات موجود مجاز نخواهد بود ، نهايت كوشش به عمل مى آيد كه به آنان كمك شود و از آنان حمايت به عمل آيد . در صورتى كه بين زوار ايرانى اختلافى بروز كند . امير الحاج با تماس با شخصى كه رئيس ايرانيان است بايد اختلاف آنان را رفع كند . در مورد زنان شاه ايران ، زنان شاهزادگان و يا بزرگان امپراتورى ايران كه براى زيارت عازم مكه يا كربلا و نجف هستند همه گونه احترامات بر حسب مقام آنان به عمل خواهد آمد . بازرگانان واتباع ايران همانند نرخ حقوق گمركى را كه بازرگانان و اتباع عثمانى پرداخت مى نمايند تاديه خواهند نمود عوارض گمركى فقط يك بار اخذ مىشود ، و محاسبه آن بر اساس چهار پياستر در هر صد پياستر ارزش كالا ( چها قرُش درصد ) است . تذكره ( رسيد گمركى ) داده خواهد شد ، و مادام كه كالا در تصرف مالك اوليه است و در اختيار شخص ديگرى قرار نگرفته است . هيچگونه عوارض ديگرى مطالبه نخواهد شد . به بازرگانان ايرانى كه چيق شيراز به اسلامبول حمل مى كنند اجازه داده مىشود كه آنها را بدون هيچگونه تضيقاتى حمل نمايند و آنها را به هر كس كه ميل داشته باشد بفروشند . در مورد بازرگانان ، اتباع وافراد تحت الحمايه دو دولت عليه كه از دو كشور بازديد مى كنند ، با توجه به احكام دين مبين اسلام ، همه گونه رفتار دوستانه به عمل خواهد آمد و از هر گونه مزاحمت و ايذاء آنان خودارى خواهد شد . » 1 « 1 »

--> ( 1 ) 1 . پارسا دوست ، منوچهر ، زمينه هاى تاريخى اختلافات ايران و عراق ، نشر شركت سهامى انتشار ، 1365 ، چاپ دوم ، صص 214 ، 215 .