هادى خسرو شاهى

90

خاطرات مستند سيد هادى خسرو شاهى درباره علامه طباطبايى ( فارسى )

پس از مطالعه آثار علامه طباطبايى از كژراهه دور شد و به خويشتن خويش بازگشت . علاوه بر اصول فلسفه و روش رئاليسم ، علامه رساله‌هاى فلسفى عميق ديگرى هم دارد كه در نجف يا تبريز آنها را نوشته‌اند و سرانجام به پيشنهاد اساتيد حوزه ، به تأليف بداية الحكمة و نهايةالحكمة اقدام كردند كه هم‌اكنون از كتب درسى رسمى حوزه‌هاى علميه بوده و از آثار ماندگار ايشان به شمار مىرود . پس توليد مستقيم و غير مستقيم فلسفه ، توسط شاگردان تربيت يافته در مكتب ايشان ، يكى ديگر از توليدات باقىمانده از علامه طباطبايى است . س : علت عرفانى شدن روند فلسفى ايشان و به نوعى حكمت صدرايى را در تفكّر علامه چگونه ارزيابى مىكنيد ؟ ج : علامه طباطبايى در نجف اشرف پس از آشنايى با عارف باللَّه مرحوم آقا سيدعلى قاضى طباطبايى و تلمّذ در محضر ايشان ، گرايش عرفانى عميقى پيدا كرد و در سير و سلوك معنوى مراحل عظيمى را پيمود كه آيت‌اللَّه جوادى آملى در كتاب « شمس الوحى تبريزى » در اين‌باره به طور مستوفى سخن گفته‌اند . اصولًا مىتوان گفت كه آشنايى با فلسفهء صدرايى ، جدا از گرايش طبيعى به عرفان ، عملى و كارساز نمىتواند باشد و به همين دليل ، علامه طباطبايى نه تنها يك فيلسوف و حكيم صدرايى به شمار مىرفت ، بلكه خود در بسيارى از مسايل فلسفى صاحب‌نظر بود و از سوى ديگر به تصريح خودشان در عرفان عملى هم طريقت خاص خودشان را داشتند و بعضى از شاگردان خود را با اوراد و اذكار و ادعيهء ائمه اطهار عليهم السلام در