هادى خسرو شاهى
36
خاطرات مستند سيد هادى خسرو شاهى درباره علامه طباطبايى ( فارسى )
البته بايد گفت كه در تفسير الميزان به بررسى احكام دينى پرداخته نمىشود ، چون بحث دربارهء آنها به علم فقه برمىگردد و از حوزهء بحثهاى ما خارج است . در تفسير الميزان - در تمامى مجلدات آن - آيهاى را بر خلاف معناى ظاهرى آن حمل نكردهايم ، يعنى در اين تفسير ، تأويلاتى كه ديگران دارند ، مورد توجه نيست ؛ زيرا چنانكه خواهيد ديد ، به نظر ما اصولًا اين « تأويلات » ، از قبيل « معانى » نيست . از سوى ديگر ، ما در نقل روايات از ائمه هدى عليهم السلام ، دقت خاصى داريم و در واقع اين روش ، كه مطالب اين تفسير بر پايهء آن استوار است ، قديمىترين روش تفسيرى است كه از ائمه هدى عليهم السلام به ما رسيده است . البته در اين تفسير بحثهاى مختلفى در زمينههاى : علمى ، فلسفى ، تاريخى ، اخلاقى ، اجتماعى و غيره مطرح است كه در حدّ توان ، به آنها پرداختهايم . . . . » اين روش كلى تفسيرى علامه در الميزان است ، كه خود بيان فرمودهاند . س : آيا علامه طباطبايى ، شاگردانى هم در امر تفسير قرآن تربيتكردهاند ؟ و از معاصرين كسى روش ايشان را در تفسير ادامه مىدهد ؟ ج : شاگردان علامه در اين رشته ، يكى دو نفر نبودند و ذكر اسامى همه آنها هم طبعاً مقدور نيست . اما مىتوان اشاره كرد كه بعضى از شاگردان ايشان - از مراجع فعلى قم - مانند آيتاللَّه ناصر مكارم شيرازى و آيتاللَّه شيخ جعفر سبحانى - آيتاللَّه جوادى آملى و همچنين