با همه‌چيز است ولى نه به نحو تقارن و كنار هم قرار گرفتن مانند اشياء مادى ، و بيرون از هرچيز است ولى نه به نحو انفصال و جدايى ، به‌طورىكه از هر جهت از اشياء جدا باشد بلكه هستى اشياء وابسته به اوست و او هرآن افاضهء هستى به موجودات مىكند لذا همواره همراه اشياء مىباشد ، همه‌چيز از آن اوست و بازگشت همه‌چيز به‌سوى اوست ، او بسيط است و هيچ‌گونه جزء براى او فرض نمىشود ، صفاتش عين ذاتش است ، هم اول است و هم آخر و هم ظاهر است و هم باطن ، اوليتش عين آخريت و ظهورش عين بطون و خفاست ، هيچ شأنى او را از شأن ديگر باز نمىدارد ، در هر لحظه هزاران عمل به عنايت او انجام مىگردد « 1 » « إذ أراد اللَّه بشيء أن يقول له : كن فيكون » هرگاه اراده كند چيزى ايجاد شود او ايجاد شده است كن فيكون تا بگويد باش او مىباشد ، كلام او عين فعل و ابداع اوست ، حد توانايى عقول بر معرفت او چيست ، معرفت حق ، عين تجلّى او بر عقول است ، سلب جسميّت و حركت و سكون و تغيير و مثل و ضد و شبيه و استخدام آلت و استعانت به غير ، در ساحت او راه ندارد . در خود قرآن به سبك استدلالى و برهانى به برخى مطالب استدلال شده است از قبيل : « لَوْ كانَ فِيهِما آلِهَةٌ إِلَّا اللَّهُ لَفَسَدَتا » « 2 » و يا : « مَا اتَّخَذَ اللَّهُ مِنْ وَلَدٍ وَ ما كانَ مَعَهُ مِنْ إِلهٍ إِذاً لَذَهَبَ كُلُّ إِلهٍ بِما خَلَقَ وَ لَعَلا بَعْضُهُمْ عَلى بَعْضٍ » . « 3 »

--> ( 1 ) . اگر در آسمان و زمين معبودهايى جز اللَّه بود و هركدام قدرت مستقلى داشتند در نتيجه كار و سامانه جهان به‌فساد و تباهى كشيده مىشدند زيرا هركدام به حكم قدرت مطلق از تحقق تصميم و اراده ديگرى جلوگيرى مىكردند يكى مىگفت آسمان‌ها اين‌گونه باشند ديگرى نفى مىكرد به‌همين جهت آيه را بيانگر برهان تمانع ناميده‌اند . چراكه هر خدايى مانع تحقق اراده ديگرى مىشود و به فرض توافق هر كدام سفيران جدايى براى معرفى خود فرستادند . . ( 2 ) . انبياء ، آيه 22 . . ( 3 ) . مؤمنون ، آيه 91 : خداوند فرزندى براى خود اتخاذ نكرده است و با او هيچ معبودى نيست چراكه اگر بود هر معبودى به سوى مخلوقاتش توجه مىكرد و نظامى براى آنان مقرر مىساخت و نمايندگانى مىفرستاد و بعضى از آن‌ها بر ديگرى برترى مىجستند و چون مىبينيم يك نظام حاكم بيش نيست معلوم مىشود معبود واحدى بر عالم حكومت دارد و هم موجودات از يك منبع سرچشمه گرفته‌اند . .