الشيخ محمد باقر الشريعتي الأصفهاني
261
تحريرى بر اصول فلسفه و روش رئاليسم ( فارسى )
اين است كه توحيد ضد شرك است و تشخيص اين حقيقت مخصوص آگاهان است كه مىدانند در بينش توحيدى اسلام ، شرك و توحيد نقيض يكديگرند و قابل جمع نمىباشند اگر مسلمان معتقد باشد كه رمال و جادوگر و عواملى از اين دست مىتواند در سرنوشت انسان اثر مثبت يا منفى داشته باشد مانند آواز مرغ و فرياد جغد يا بعضى از اشخاص داراى نيرويى هستند كه مىتوانند در بدبختى و خوشبختى افراد مؤثر باشند ، يا بعضى از ارواح مخفى مانند جنيان و يا شياطين مىتوانند عامل سرنوشتسازى براى كسى داشته باشند اين عقيده شركآلود است و صاحب آن مشرك مىباشد بت پرستى ، شخص پرستى ، ترس از غير خدا و ستايشهاى ناروا براى رسيدن به دنيا همگى از مقولهء شرك است اعتقاد به شومى 13 و بركت 14 كه بعضى را نابود و يا دچار نحوست و شومى مىكند نيز شرك است مسئلهء توحيد در مقام عقيده و عمل بسيار حساس و مهم است . اين بينش جديد را اسلام به ما داده است ، كه توحيد ضد شرك مىباشد چرا كه در بينش توحيدى شرك و توحيد نقيض هماند . البته متفكر مشهور معتقد است كه منظورش از توحيد در جامعه شناسى دينى ، توحيد در تاريخ و جامعه است چرا كه از نظر وى توحيد در جامعه و تاريخ اهميت دارد ولى معتقد است كه « آدمهايى چون گاندى » و « تاگور » و « رادها كريشنان » نه تنها گاوپرست نيستند بلكه دانشمندان و فيلسوفان عظيمى هستند كه مذهب را در اوجى فرخنده مىفهمند - چون « رادها كريشنان » معتقد است كه منِ خدا پرست نمىتوانم به آن مقام دست پيدا كنم ، كه مستقيم خداى واحد را بپرستم و همچنين حكماى بزرگ بودايى كه مجسمهء بزرگ بودا را مىپرستند مىدانند اصالت ندارد و به اصطلاح قصد « رجاء » بر آن سجده مىكنند نه به قصد « ورود » و گاندى هم تقديس گاو را رمز پيوند و صلح مقدس ميان انسان و حيوان و نشانهء خويشاوندى انسان و طبيعت تفسير مىكند اما مردم هند كه مجسمهء بودا را پيش رو مىگذارند و او را عبادت مىكنند و گاو را تقديس مىكنند بتپرستند . پس توحيد در عبادت و ربوبيت در درون تمام مذاهب شرك وجود دارد و در اثبات اين عقيده ، اوستا نمايندهء