سرزمين‌هاى كوير به حيوانات تشنه مىرساند و چلچله با انداختن خارخسك در دهان مار او را مىكشد و جوجه‌ها را نجات مىدهد . چهارم . اگر روزى بشر بتواند موجود زنده بسازد ، باز هم خالق نخواهد بود ، زيرا عناصر بسيط را مطابق نظم طبيعى تركيب كرده و سلول ساخته و سلول‌هاى خلق شده را كنار هم چيده و موجود زنده به وجود آورده است . ولى اگر كسى بتواند عناصر اوليه را بسازد مىتواند كار خدايى كند ، اما ساختن يك معجون از مواد موجود جهان ، كار خدايى نمىباشد ؛ گو اين‌كه محال است بشر بتواند موجود زنده بسازد و يا مگس و پشه‌اى را به وجود آورد ، زيرا قرآن مىفرمايد : « إِنَّ الَّذِينَ تَدْعُونَ مِنْ دُونِ اللَّهِ لَنْ يَخْلُقُوا ذُباباً وَ لَوِ اجْتَمَعُوا لَهُ . . . » ؛ « 1 » آنان كه غير خدا را مىخوانند هرگز نمىتوانند مگسى را بيافريند و اگرچه براى ساختن آن اجتماع كنند . . . . بنابراين مسئله حيات و پديده‌هاى زنده و غرايزى كه در نهاد آن‌ها به وديعت نهاده شده ، يكى از دلايل برجستهء وجود خلاق حكيم و زنده است و به واقع او است كه زنده مىكند و مىميراند ، او است كه به موجودات شعور لازم را داده و به راه مستقيم هدايتشان كرده است . خلاصه اين كه هر انسانى در آيات خلقت بينديشد و در زندگى موجودات زنده مطالعه نمايد ، جز تسليم و خضوع چارهء ديگرى نخواهد داشت و فرياد خواهد زد . « رَبَّنا إِنَّنا سَمِعْنا مُنادِياً يُنادِي لِلْإِيمانِ أَنْ آمِنُوا بِرَبِّكُمْ فَآمَنَّا . . . » . « 2 » برگرديم به بحث علامه شهيد ، كه سخن دوست بهتر است . راه عقل يا راه استدلال و فلسفه اين راه هرچند دشوارترين راه‌هاست اما از يك نظر كامل‌ترين آن‌هاست . هريك

--> ( 1 ) . حج ، آيهء 73 . . ( 2 ) . آل عمران ، آيهء 193 . .