الشيخ محمد باقر الشريعتي الأصفهاني

143

تحريرى بر اصول فلسفه و روش رئاليسم ( فارسى )

راجع به هدايت جمادات مىفرمايد : « وَ أَوْحى فِي كُلِّ سَماءٍ أَمْرَها » ؛ « 1 » در هر آسمانى مقررات ويژهء آن را وحى نمود . و هر كدام از كرات مطابق قانون در اين فضاى بىكران حركت مىكنند بدون اين‌كه تصادف و تصادمى صورت گيرد . و دربارهء نباتات مىفرمايد : « وَ النَّجْمُ وَ الشَّجَرُ يَسْجُدانِ » ؛ « 2 » و ستاره و درخت براى خدا سجده مىبرند . سجده به معناى خضوع بىحد و اطاعت تكوينى محض را مىرساند . ستاره و درخت هر دو طبق قانون الهى به جبر طبيعى مطيع قانون حق‌اند . و دربارهء حيوانات مىفرمايد : « وَ أَوْحى رَبُّكَ إِلَى النَّحْلِ » ؛ « 3 » پروردگارت به زنبور عسل وحى كرد تا از كوه‌ها خانه‌هاى خود را اتخاذ نمايد . كندوى مسدس ساخته و مطابق نظام شگفت‌آور تحت مديريت ملكه بروند از گل‌ها استفاده كرده و عسل خالص بسازند و اگر روى گل خرزهره بنشيند محكوم به اعدام مىباشند و ممنوع‌الورود خواهند بود . دربارهء انسان مىفرمايد : « فَأَلْهَمَها فُجُورَها وَ تَقْواها » ؛ « 4 » سوگند به جان آن‌كه جان را سامان داد و فجور و تقواى آن را به او الهام بخشيد .

--> ( 1 ) . فصّلت ، آيهء 12 . . ( 2 ) . الرحمن ، آيهء 6 . . ( 3 ) . نحل ، آيهء 68 . . ( 4 ) . شمس ، آيهء 8 . .