تعريف و موضوع و هدف حكمت الهى ، يا فلسفه اولى ، يا علم اعلى فالحكمة إلالهيّة هى العلم الباحث . . . العليا ، و هو اللّه عزّ اسمه . پس حكمت الهى ، علمى است كه از احوال « موجود بما هو موجود » بحث مىكند و هم‌چنين است فلسفهء اولى . ( ابن سينا مىفرمايد : « . . . و هو الفلسفة الاولى لأنه العلم باوّل الامور فى الوجود و هو العلة الاولى و اول الامور فى العموم و هو الوجود و الوحدة و هو ايضا الحكمة التى هى افضل علم بافضل معلوم فانها افضل علم اى اليقين بافضل معلوم اى باللّه تعالى » « 1 » . . . ؛ و آن صنعت علم الهى ، فلسفهء اولى است ، زيرا آن علم به اولين امور در وجود كه آن علت اولى و اولين امور در عموميت كه آن وجود و وحدت است ، [ توجه دارد ] و علم اعلا هم ناميده مىشود و موضوع آن ، موجود بما هو موجود است و غايت آن ، جداكردن موجودات حقيقى از غير آن و معرفت به علل عالى ( مجرد ) وجود و بالاخص علت اولى ( واجب الوجود ) كه سلسلهء موجودات ( امكانى ) به او منتهى مىشوند و اسماى حسنى و صفات علياى اوست كه آن ، همان خداوند است كه نامش عزيز ( عزّ اسمه ) است . ( عالم ، قادر ، حىّ و . . . ، اسم‌اند و مثل عرضى قابل حمل بر موضوع خود و مشتق هستند ، مانند خداوند ، عالم است ، اما علم ، قدرت ، اراده ، صمديت ، حيات و . . . ، صفت و مانند عرض ، غير قابل حمل مىباشند ، لذا نمىشود گفت : زيد ، حيات است . بنابراين ، نام‌هاى خداوند به اعتبار اول ، اسم و به اعتبار دوم ، صفت‌اند « 2 » و الا هيچ تفاوتى ندارند ) . حكمت و فلسفه حكمت ، رسيدن به حق ، به وسيله علم و عقل است و حكمت خداوند ، معرفت او

--> ( 1 ) . ابن سينا ، الهيات من الشفاء مع تعليقات صدر المتألهين ، ص 282 . ( 2 ) . صدر المتألهين ، شرح اصول كافى ، ص 282 .