شرح مطالب : نظريهء اتفاق نيز از اشكالات مسأله غايت يا علت غائى بشمار مىرود كه در اين فصل مورد ارزيابى قرار گرفته است ، آنچه در متن دراين‌باره آمده است نادرستى نظريهء اتفاق را به روشنى اثبات مىكند ، و در بخش ترجمه و توضيح ، توضيحات لازم داده شده است . در اين‌جا دو مطلب را مورد بررسى قرار مىدهيم : الف - معانى يا موارد كاربرد اتفاق . ب - اقوال و آراء درمورد اتفاق . الف - موارد كاربرد واژهء اتفاق : اين واژه گاهى درمورد اصل عليت به كار مىرود ، و مقصود نفى قانون عليت است و اينكه موجود امكانى در تحقق يافتن خود نياز به علت ندارد . بعيد است كه در تاريخ فلسفه كسى قائل به اين رأى بوده و به‌طور كلى وجود علت ( اعم از الهى و مادى ) را انكار نموده باشد ، زيرا پيروان مكتب مادى نيز علت مادى را نفى نكرده‌اند و تنها منكر فاعل الهى شده‌اند . و گاهى اين واژه درمورد « غايت » به كار مىرود و مقصود ، نفى علت غائى است ، يعنى اثرى كه بر فعل فاعل مترتب مىگردد ، براساس يك رابطهء تكوينى و ضرورى نبوده و فاعل نسبت به آن اثر هدف‌گيرى قبلى نداشته است - خواه اين هدف‌گيرى بر پايهء شعور يا غريزه باشد و يا براساس طبيعت و كشش و جذب و انجذاب طبيعى - . ب - اقوال و آراء درمورد اتفاق :