السيد الطباطبائي
244
مجموعه رسائل ( فارسى )
گاهى در مكه و زمانى در مدينه ، در شب و روز ، در حضر و سفر ، در جنگ و صلح ، در عسرت و سختى ، در فتح و پيروزى ، و در امنيت و ناامنى ؛ چنان كه رسول اكرم صلى الله عليه و آله ساليانى در « شعب ابوطالب » « 1 » در محاصرهء نظامى و اقتصادى بوده و سالها بعد از فتح مكه در اوج قدرت قرار داشته است . از اين گذشته ، قرآن كريم نيز به عنوان مجموعهاى كامل از معارف الهى ، فضائل اخلاقى و قوانين دينى - در هر زمينه و موضوعى - نازل گرديده است . با توجه به همهء اين جهات ، نه كوچكترين اختلافى در وضع و ترتيب و اسلوب هماهنگ قرآن يافت مىشود ، و نه تنافى و تناقضى در مطالب آن وجود دارد . هر آيهاى از آن ، آيهء ديگر را تفسير مىكند و هر جملهاى از آن ، جملهء ديگر را تصديق مىكند ، چنان كه امير مؤمنان عليه السلام مىفرمايد : . . . يَنْطِقُ بَعْضُهُ بِبَعْضٍ وَيَشْهَدُ بَعْضُهُ عَلى بَعْضٍ ؛ « 2 » پارهاى از آن بيانگر پارهء ديگر ، و بخشى از آن گواه بخش ديگر است . البته ، اگر اين كتاب عزيز از جانب خدا نازل نشده بود ، در اسلوب و نظم آن همگونى ديده نمىشد ؛ مطالب آن از نظر بلاغت و لطافت بيان يكنواخت نمىبود ؛ و در مفاهيم آن از جهت صحت و فساد و عمق و استحكام تفاوت كلى پديد مىآمد .
--> ( 1 ) . پس از آن كه قريش در معارضه با پيامبر اكرم صلى الله عليه و آله راه به جايى نبردند ، بر آن شدند كه بنى هاشم را در محاصرهءاقتصادى قرار دهند ؛ شايد از درماندگى به ستوه آيند ، و از حمايت و يارى پيامبر دست بدارند . بنى هاشم مدتى كوتاه با اين فشار اقتصادى ساختند ، ولى وقتى كه ديدند كار دشوار است ، به ناچار در حصارى واقع در يكى از درّههاى مجاور مكه ، موسوم به « شِعب ابى طالب » فراهم آمدند . بنا به روايات متفاوت ، اقامت پيامبر اكرم صلى الله عليه و آله و مسلمانان در « شعب » حدود سه يا چهار سال به طول انجاميد . براى اطلاع بيشتر مىتوان رجوع كرد به : شيعه در اسلام ، ص 91 - 92 ؛ تاريخ ايران بعد از اسلام ، دكتر زرين كوب ، ص 296 - 298 ؛ ترجمهء البدء والتاريخ ، ج 4 ، ص 130 - 132 ، و سفينة البحار ، ج 1 ، ص 700 . . ( 2 ) . نهج البلاغهء فيض الاسلام ، خطبهء 133 ، ص 414 . .