السيد الطباطبائي

170

مجموعه رسائل ( فارسى )

مسجود فرشتگان قرار داد ، خواهد بود : « يُدَبِّرُ الْأَمْرَ يُفَصِّلُ الْآياتِ لَعَلَّكُمْ بِلِقاءِ رَبِّكُمْ تُوقِنُونَ » . علم امروز درباره برگزيدگى آدم مطالعه و تحقيقى ننموده است و با روش‌هاى علمى چيزى از اين حقيقت مكشوف نشده است و فقط قرآن است كه با بيان مطمئن و منطبق با كليه موازين عقلى و منطقى ، تكامل جسمى موجودات و انسان را از خاك و پيوند علمى و فكرى به انسان و سپس تكامل فكرى او را تا لقاى پروردگار ، روشن ساخته و مفهوم « إِنَّا لِلَّهِ وَ إِنَّا إِلَيْهِ راجِعُونَ » را براى ما مدلل نموده است . ذكر ربوبيت پروردگار را كه در اولين آيه سوره حمد مىگوييم و الزامى كه در تكرار آن اقلًا ده مرتبه در شبانه روز داريم ، تا حدى براى تلقين به خود و توجه به اين حقيقت است كه اصل ربوبيت اعلا در كليه تحولات و اداره كائنات برقرار است و در دستگاه آفرينش هيچ پديده‌اى بدون زمينه و تعيين مقدمات مساعد صورت‌پذير نيست . « 1 » آيات بسيارى از قرآن كه در كتاب خلقت انسان و در اين يادداشت به تكرار از آن‌ها ياد و درباره آن‌ها بحث شده است ، دلالت بر اين دارند كه خلقت بشرى مسأله‌اى تدريجى بوده و آدم هم كه لابد براى ايجاد استعداد لازم در او تقديرها و زمينه‌سازىهايى در كار بوده ، از ميان افراد معاصرش برگزيده شده است و مع‌ذلك ملاحظه مىشود كه به تبعيت از سوابق ذهنى قديمى ( سوابقى كه خالى از تأثير مجعولات و اسرائيليات نبوده است ) خلقت آدم را بدون سابقه و مجسمه‌وار از گل و خاك و سپس دميدن روح زندگى در آن دانسته و او را اولين بشر يا « ابوالبشر » مىدانند ! تكرار كلمه ايمان به ربوبيت پروردگار اثرهاى بزرگ تربيتى را نيز داراست ، زيرا با

--> ( 1 ) . و حتى معجزهء انبيا هم كه از امور غير معمول است و جز به وسيله فرستادگان خدا انجام شدنى نيست ، از موضوع‌هاى بىسابقه در ذهن اقوام هر زمان نمىباشد . .