سيد مرتضى حسيني فيروزآبادي ( مترجم : ساعدي )
388
فضائل الخمسة من الصحاح الستة ( فضائل پنج تن ( ع ) در صحاح ششگانه اهل سنت ) ( فاسي )
« طحاوى » خشمگين شد و از مذهب شافعى اعراض كرد و مذهب حنفى را اختيار نمود و به نزد « ابو جعفر بن ابى عمران حنفى » رفت و شاگردى او را برگزيد . « طحاوى » كتب چندى تأليف كرده است ؛ از جمله : « مشكل الآثار » ، « احكام القرآن » ، « شرح معانى الآثار » و امثال اينها . « طحاوى » در شب پنجشنبه غرّه ذيقعده سال 321 هجرى در مصر وفات يافت و در قرافه مدفون گرديد . طحا بر وزن رها يكى از نواحى مصر است . « شرح معانى الآثار » تأليف « ابو جعفر احمد طحاوى » ، مطبعهء مصطفائى ، سال 1300 هجرى . [ كشف الظنون 2 / 1728 ] « طحاوى » مىگويد كه يكى از اصحابش از وى درخواست كرد تا كتابى را در آثار مأثورهء رسول خدا صلَّى اللَّه عليه و آله در احكامى كه برخى از ملحدان و ناتوانان پنداشتهاند احكام رسول خدا صلَّى اللَّه عليه و آله متناقض است حال آنكه از ناسخ و منسوخ آنها اطلاعى نداشتهاند ، تأليف نمايد . « طحاوى » پيشنهاد او را پذيرفت و كتاب « معانى الآثار » را تأليف كرد و آن را در ضمن ابوابى تدوين نمود و در هريك از آنها ، به ناسخ و منسوخ و تأويلى كه علما دربارهء احكام نبوى داشتهاند ، متذكر شد و خود او كتابش را شرح كرد و همچنين « ابو الحسين باهلى » و « ابو محمد عينى » آن كتاب را شرح نمودند و « شيخ قاسم حنفى » هم كتابى در شرح حال رجال آن تأليف نمود . « الآثار » تأليف « محمد بن حسن شيبانى » - شاگرد « ابو حنيفه » - چاپخانه انوار محمدى ، لكنهو ، هند . « ابو عبد الله محمد بن حسن بن فرقد شيبانى » ، از فقهاى بنام اواخر قرن دوم هجرى است . [ ريحانة الادب 2 / 375 ] مىنويسد : « شيبانى » از اصحاب