عبارات و الفاظ آن هست ، مشتمل بر بيان پاره‌اى از مقاصد الهى و اغراضى باشد كه خداى تعالى آنها را اغراض و اوصاف كلام خود شمرده است . علت اختلاف موارد تحدى كلام الهى با آن تحدىهايى كه در آيات تحدى كرده به حسب آنچه از خصائصش پيدا است ، در هرسوره غرض خاصى را دنبال كرده ، در عين حال مجموع آن ، اغراضى به هم پيوسته و مختص به خود دارد . آرى مجموع قرآن اين خصيصه را دارد كه كتابى است مشتمل بر تمامى ما يحتاج نوع بشر تا روز قيامت ، مشتمل است بر معارف اصولى ، اخلاق فاضله ، و احكام فرعيه ، به طورى كه در اين سه مرحله هيچ موضوعى را بدون حكم نگذاشته و آنچه بشر تا روز قيامت مورد حاجتش باشد بيان كرده ، و در عين حال تك‌تك سوره‌هاى قرآن خصوصيتى مختص به خود دارد ، و آن اين است كه با بيانى جامع و بلاغتى خارق العاده يكى از اغراض الهى را كه بستگى و ارتباط با هدايت و دين حق دارد دنبال مىكند . اين خصيصه غير آن خصيصه‌اى است كه در مجموع قرآن كريم هست ، و همچنين چند سوره مثلا ده يا بيست سوره از قرآن نيز خصيصه ديگرى مخصوص به خود دارند ، و آن اين است كه فنونى از مقاصد و اغراض را با بيانى غير از بيانات ساير سوره‌ها بيان مىكنند تا بيانات قرآن يك‌نواخت نباشد ، بلكه در آن تنوعى به كار رفته باشد ، و اين تنوع خود دليل است بر اين‌كه نمىتوان درباره قرآن احتمال اتفاق و تصادف داد . آرى ، اگر اين تنوع نبود ، ممكن بود خصم در پاسخ تحدىهاى قرآن در مقام آوردن مثل آن برآيد ، و چون از آوردن مثل آن عاجز شود به ذهنش برسد ،