محمد باقر ملكيان

23

علوم قرآن در تفسير الميزان و آثار علامه طباطبايى ( قده ) ( فارسى )

حكومت فردى و مستبد وضع و تحميل نموده يا مراسمى را كه در اثر برخورد و كسر و انكسار عقايد گوناگون در جامعه پيدا شده اجراء خواهد كرد . پس در هرحال انسان در فعاليت‌هاى فردى و اجتماعى خود از داشتن هدفى گزير ندارد و از تعقيب هدف خود از راهى كه مناسب آن است و به كار بستن مقرراتى كه برنامه كار است هرگز مستغنى نيست . قرآن مجيد نيز نظر نامبرده را تأييد نموده مىفرمايد : وَ لِكُلٍّ وِجْهَةٌ هُوَ مُوَلِّيها فَاسْتَبِقُوا الْخَيْراتِ « 1 » . اساسا در عرف قرآن دين به راه‌ورسم زندگى اطلاق مىشود و مؤمن و كافر حتى كسانى كه اصلا صانع را منكرند بدون دين نيستند ، زيرا زندگى انسان بدون داشتن راه‌ورسمى خواه از ناحيه نبوت و وحى باشد يا از راه وضع و قرارداد بشرى اصلا صورت نمىگيرد . خداى متعال در وصف ستمگران كه با دين خدايى دشمنى دارند ، از هرطبقه و صنف بوده باشند مىفرمايد : الَّذِينَ يَصُدُّونَ عَنْ سَبِيلِ اللَّهِ وَ يَبْغُونَها عِوَجاً « 2 » . 3 . بهترين و پابرجاترين راه‌ورسم زندگى آن‌ست كه آفرينش انسان به سوى آن هدايت كند نه آنچه از عواطف و احساسات فرد يا جامعه سرچشمه گيرد هريك از اجزاء آفرينش را مورد دقت و كنجكاوى قرار دهيم خواهيم ديد كه در هستى خود هدف و غايتى دارد كه از نخستين روز آفرينش خود به سوى آن متوجه است و از مناسب‌ترين و نزديك‌ترين راهى كه به آن هدف منتهى مىشود به سوى هدف خود سير مىكند و در اندرون و بيرون

--> ( 1 ) . سوره بقره : 148 . ( 2 ) . سوره اعراف : 45 .