علاوه بر لحن روايات مذكور روايات مستفيضى از طرق شيعه « 1 » و اهل سنت « 2 » آمده كه رسول خدا صلّى اللّه عليه و آله و صحابه‌اش وقتى تمام شدن سوره را مىفهميدند كه بسم اللّه ديگرى نازل مىشد . و اين معنا را به طورى كه در الاتقان « 3 » آورده ابو داود و حاكم و بيهقى و بزار از طريق سعيد بن جبير از ابن عباس نقل كرده‌اند . و ابن عباس گفته است : رسول خدا صلّى اللّه عليه و آله نمىدانست چه وقت سوره تمام مىشود تا آن‌كه بسم اللّه الرّحمن الرّحيم نازل گردد . و بزار اضافه كرده كه وقتى بسم اللّه نازل مىشد معلوم مىگشت كه آن سوره خاتمه يافته و سوره ديگرى شروع شده است . و نيز الاتقان از حاكم به طريق ديگر از سعيد از ابن عباس نقل كرده كه گفت : مسلمانان نمىدانستند سوره چه وقت و در كدام آيه تمام مىشود تا بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمنِ الرَّحِيمِ * ديگرى نازل مىگرديد و چون نازل مىشد مىدانستند كه سوره تمام شده است « 4 » . حاكم درباره اين روايت گفته است : همه شرايط بخارى و مسلم را واجد است . و نيز از وى به طريقى ديگر از سعيد از ابن عباس روايت كرده كه گفت : وقتى جبرئيل بر رسول خدا صلّى اللّه عليه و آله نازل مىشد بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمنِ الرَّحِيمِ * را مىخواند ، آن حضرت مىفهميد كه از اينجا سوره‌اى ديگر شروع مىشود « 5 » . و حاكم اين روايت را صحيح دانسته است .

--> ( 1 ) . تفسير عياشى : 1 / 19 . ( 2 ) . مستدرك حاكم : 1 / 231 ، كتاب الصلاة . ( 3 ) . الدر المنثور : 1 / 7 . ( 4 ) . الدر المنثور : 1 / 7 . ( 5 ) . الدر المنثور : 1 / 7 .