همواره عده‌اى از صحابه ايشان مشغول ياد دادن و ياد گرفتن بودند كه چطور قرائت كنند ، و بيان هركدام چيست ، آن عده كه به ديگران ياد مىدادند همان قراء بودند كه بيشترشان در جنگ يمامه كشته شدند . مردم آن زمان هم رغبت شديدى در گرفتن قرآن و حفظ كردنش داشتند ، و اين گرمى بازار تعليم و تعلم قرآن هم‌چنان ادامه داشت تا آن‌كه قرآن جمع آورى شد . پس حتى يك روز - و بلكه يك ساعت - هم بر مسلمانان صدر اول پيش نيامد كه قرآن از ميانشان رخت بر بسته باشد ، و آنچه كه بر سر تورات و انجيل و كتاب‌هاى ساير انبياء آمد بر سر قرآن كريم نيامد . علاوه بر اين‌كه روايات بىشمارى از طريق شيعه و سنى داريم كه رسول خدا صلّى اللّه عليه و آله بيشتر سوره‌هاى قرآنى را در نمازهاى يوميه و غير آن مىخواند ، و اين قرآن خواندن در نماز در حضور انبوه جمعيت بود ، و در بيشتر اين روايات اسامى سوره‌ها - چه مكى و چه مدنى - برده شده است . علاوه بر اين ، رواياتى در دست است كه مىرساند هرآيه‌اى كه وحى مىشده رسول خدا صلّى اللّه عليه و آله مامور مىشده آن را در چه سوره‌اى و بعد از چه آيه‌اى جاى دهد ، مانند روايت عثمان بن ابى العاص كه ما آن را در تفسير آيه إِنَّ اللَّهَ يَأْمُرُ بِالْعَدْلِ وَ الْإِحْسانِ « 1 » نقل مىكنيم كه رسول خدا صلّى اللّه عليه و آله فرمود : جبرئيل اين آيه را برايم آورد و دستور داد آن را در فلان جاى از سوره نحل قرار دهم « 2 » . و نظير اين روايت رواياتى است كه مىرساند رسول خدا صلّى اللّه عليه و آله سوره‌هايى را كه آياتش به تدريج نازل شده بود خودش مىخواند ، مانند سوره آل عمران و

--> ( 1 ) . سوره نحل : 90 . ( 2 ) . الدر المنثور : 4 / 128 ؛ الاتقان : 1 / 60 .