و در الاتقان از ابن ابى داوود به سند حسن از محمد بن كعب قرظى روايت كرده كه گفت : قرآن در زمان رسول خدا صلّى اللّه عليه و آله به دست پنج نفر از انصار ، يعنى معاذ بن جبل ، عبادة بن صامت ، ابى بن كعب ، ابو الدرداء و ابو ايوب انصارى جمع‌آورى شد « 1 » . و نيز در همان كتاب از بيهقى - در كتاب المدخل - از ابن سيرين روايت كرده كه گفت : در عهد رسول خدا صلّى اللّه عليه و آله قرآن را چهار نفر جمع‌آورى كردند كه در آنها اختلافى نيست و آنان عبارت بودند از : معاذ بن جبل ، ابى بن كعب ، ابو زيد و به دو نفر ديگر كه در سه نفر مردد و مورد اختلاف است ، بعضى گفته‌اند ابو درداء و عثمان و بعضى ديگر گفته‌اند عثمان و تميم دارى « 2 » . باز در همان كتاب از بيهقى و از ابن ابى داوود از شعبى روايت كرده كه گفت : قرآن را در عهد رسول خدا صلّى اللّه عليه و آله شش نفر جمع كردند : ابى ، زيد ، معاذ ، ابو الدرداء سعيد بن عبيد و ابو زيد . البته مجمع بن حارثه هم جمع كرده بود ، مگر دو سوره و يا سه سوره را « 3 » . و نيز در همان كتاب از ابن اشته - در كتاب المصاحف - از طريق كهمس از ابن بريده روايت كرده كه گفت : اولين كسى كه قرآن را در مصحفى جمع كرد سالم غلام ابى حذيفه بود كه قسم خورده بود تا قرآن را جمع نكرده رداء به دوش نگيرد ، و بالأخره جمع كرد « 4 » .

--> ( 1 ) . الاتقان : 1 / 72 . ( 2 ) . الاتقان : 1 / 72 . ( 3 ) . الاتقان : 1 / 72 . ( 4 ) . الاتقان : 1 / 58 .