محمد باقر ملكيان
115
علوم قرآن در تفسير الميزان و آثار علامه طباطبايى ( قده ) ( فارسى )
نهايت چيزى كه اين روايات بر آن دلالت دارد اين است كه نامبردگان در عهد رسول خدا صلّى اللّه عليه و آله سورهها و آيههاى قرآن را جمع كرده بودند . و اما اينكه عنايت داشته بودند كه همه قرآن را به ترتيب سوره و آيههايى كه امروز در دست ما است و يا به ترتيب ديگرى جمع كرده باشند دلالت ندارد . آرى ، اين طور جمع كردن تنها و براى اوّلينبار در زمان ابو بكر باب شده است . بعد از آنكه تدوين و جمعآورى قرآن در زمان ابو بكر شروع شد ، در نتيجه ادامه اين كار قرآنهاى مختلفى و قرائتهاى زيادى به وجود آمد و لذا عثمان براى بار دوم به جمعآورى آن پرداخت . يعقوبى در تاريخ خود مىنويسد : عثمان قرآن را جمعآورى و تاليف كرد ، سورههاى طولانى را در يك رديف ، و سورههاى كوتاه را در يك رديف ديگر قرار داد ، و آنگاه تمامى مصحفها را كه در اقطار آنروز اسلام بود جمع نمود و با آب داغ و سركه بشست . و به قول بعضى ديگر بسوزانيد ، و جز مصحف ابن مسعود هيچ مصحفى نماند مگر آنكه همين معامله را با آن نمود . ابن مسعود در آن موقع در كوفه بود . حاكم كوفه عبد اللّه بن عامر خواست قرآن او را بگيرد و او از دادن قرآن امتناع نمود . حاكم قضيه را به عثمان نوشت ، در جواب دستور آمد كه او را به مدينه بفرست تا اين دين رو به فساد ننهاده ، نقصانى در آن پديد نيايد . ابن مسعود وارد مدينه شد ، وقتى به مسجد درآمد كه عثمان بر فراز منبر مشغول خطابه بود . وقتى ابن مسعود را ديد ، رو كرد به مردم و گفت : جانور بدى دارد بر شما وارد مىشود . ابن مسعود هم جواب تندى به او داد . عثمان