2 - جامع البيان فى تفسير القرآن تأليف : امام ابو جعفر محمد بن جرير بن يزيد بن كثير آملى طبرى . « 6 » علّامه طباطبائى اقوالى از صحابه و تابعين و رواياتى در شأن نزول آيات را از تفسير طبرى نقل كرده است . شايد علّت آن اين باشد كه تفسير طبرى از اوّلين تفاسير روايى بشمار مىرود . در آيهء : ( إِنَّا أَنْزَلْنَا التَّوْراةَ فِيها هُدىً وَ نُورٌ يَحْكُمُ بِهَا النَّبِيُّونَ الَّذِينَ أَسْلَمُوا لِلَّذِينَ هادُوا وَ الرَّبَّانِيُّونَ وَ الْأَحْبارُ ) علّامه گويد : در تفسير طبرى از قتاده نقل شده كه گفته است : « ربّانيّون » فقهاى يهود و « احبار » علماى يهود مىباشند و مىافزايد : نقل كرده‌اند هنگامى كه اين آيه نازل شد ، پيامبر اكرم ( ص ) فرمود : ما بر يهود و اديان ديگر غير يهود حكومت مىكنيم . « 7 » در شأن نزول آيه : ( وَ ما كانَ لِمُؤْمِنٍ أَنْ يَقْتُلَ مُؤْمِناً إِلَّا خَطَأً . . . ) علّامه ، گفتار طبرى را نقل مىنمايد . طبرى در تفسير خود ، از ابن زيد روايت كرده كه اين آيه دربارهء « ابو درداء » نازل شده است . ابو درداء ، در سريه‌اى بود و حاجتى برايش پيش آمد ، لذا بسوى غارى رفت . مردى از قوم خود را در ميان گوسفندانش ديد . با شمشير به وى حمله‌ور شد . آن مرد فرياد زد : لا إله الّا اللّه . ولى ابو درداء اعتنائى نكرد و او را كشت و با گوسفندان او ، بسوى قومش آمد . درحالىكه دغدغه‌اى در درون خود احساس مىكرد . لذا پيش پيامبر ( ص ) آمده و ماجرا را تعريف كرد . بدنبال آن ماجرا آيه مزبور نازل شد . « 8 »

--> ( 6 ) - طبقات المفسرين : داودى ، تحقيق : على محمد عمر ، قاهره ، 1312 ، چ 1 ، 2 / 111 . ( 7 ) - الميزان : 5 / 366 ، مائدة : 44 و الميزان : 4 / 294 ، 295 ، 5 / 333 ، 336 ، 6 / 62 ، 135 ، 9 / 210 و تفسير طبرى : 10 / 338 ، 343 . ( 8 ) - الميزان : 5 / 42 و نساء : 92 و تفسير طبرى : 9 / 34 .