مراد على شمس
89
با علامه در الميزان ( فارسى )
شدن و يكى معناى اصطلاحى كه عبارت است از شريعت قرآن ، و اين معنايى است كه بعد از نزول قرآن و انتشار آوازهء دين محمّد صلّى اللّه عليه و آله پيدا شده و اسلامى كه در آيهء شريفهء به ابراهيم نسبت داده شده ، اسلام لغوى است ، يعنى تسليم خدا شدن ، و در برابر مقام ربوبيتش خاضع گشتن ، پس اشكال بالا از اصل اشكالى است بى جا . « 1 » س 66 - آيا « آزر » پدر ابراهيم است ؟ در اينباره از آيات قرآن چه استفادهاى مىتوان نمود ؟ ج - آن چيزىكه از خود آيات « 2 » مربوط به داستان ابراهيم عليه السّلام استفاده مىشود اين است كه وى در اولين برخورد با قوم خود ابتدا به مردى روبرو شده كه قرآن آن مرد را آزر و پدر او ناميده است ، و ابراهيم بسيار پافشارى كرده تا بلكه او دست از بتها برداشته و در دين توحيد پيروىاش كند ، مرد نامبرده در عوض ابراهيم را از خود طرد نموده و به وى گفته كه بايد براى هميشه از او دور شود . و ابراهيم بر او سلام كرده و وعدهء طلب مغفرتش مىدهد ، باشد كه به طمع اين معنا ايمان آورده و سعادت يابد . آيهء : « قالَ سَلامٌ عَلَيْكَ سَأَسْتَغْفِرُ لَكَ رَبِّي . . . » بهترين شاهد و قرينه است بر اينكه مقصود ابراهيم از استغفار جهت او استغفار در دنيا بوده ، نه شفاعت در آخرت هرچند كافر از دنيا برود . قرآن كريم سپس وفاى « 3 » به وعدهاش را دربارهء استغفار براى پدرش را
--> ( 1 ) . الميزان ؛ ج 3 ، ص 396 - 399 . [ با تلخيص و تصرف ] ( 2 ) . ر . ك : سورهء مريم ، آيهء 41 - 48 . ( 3 ) . ر . ك : سورهء شعرا ، آيهء 83 - 89 .