حكايت نموده است . « 1 » س 67 - منشأ اختلاف مبنى بر اينكه « آزر » پدر ابراهيم عليه السّلام بوده يا غير از ايشان پدر ابراهيم عليه السّلام بوده است چيست ؟ ج - مفسرين دربارهء كلمه « آزر » اختلاف كرده‌اند كه آيا اين كلمه اسم پدر ابراهيم بوده و يا آنكه لقب وى بوده كه مدح او را مىرسانيده ؟ اگر به‌معناى كمك‌گيرنده باشد ، و منشأ اين اختلاف رواياتى است كه مىگويد : اسم پدر ابراهيم « تارح » با حاء بىنقطه و يا با نقطه بوده و اتفاقا تاريخ و همچنين تورات هم اين معنا را تأييد مىكند . و نيز اختلاف كرده‌اند در اينكه آيا مراد از كلمهء : « ابيه » پدر اوست يا عمويش يا جد مادرىاش يا اينكه مراد رئيس يا بزرگ فاميل است و منشأ اين اختلاف نيز اختلاف رواياتى است كه در اين‌باره وارد شده است . « 2 » س 68 - ابراهيم عليه السّلام كه پيغمبر خداست چگونه روا باشد كه براى پدر مشرك و گمراه از خداوند طلب مغفرت كند « 3 » ؟ ج - از جملهء : « إِنَّهُ كانَ مِنَ الضَّالِّينَ : او از گمراهان بود » استفاده مىشود كه اين دعا را بعد از مرگ پدر و بعد از جدايى از وى كرده چنان كه تعبير به لفظ « كان » دلالت مىكند . از ذيل كلامش استفاده مىشود كه دعاى مذبور جدّى نبوده بلكه صورت دعايى بوده كه مىخواسته بدان وسيله به عهدى كه با او كرده بود وفا كرده

--> ( 1 ) . الميزان ؛ ج 7 ، ص 230 - 231 . [ با تصرف ] ( 2 ) . الميزان ؛ ج 7 ، ص 229 - 230 . [ با تصرف ] ( 3 ) . ر . ك : سورهء شعرا ، آيهء 83 - 89 . سورهء توبه ، آيهء 113 - 114 .