آن امورى كه در آنها جريان مىيابد ، هيچ شباهتى به اين نظام عنصرى و محسوس در عالم زمينى ما ندارد ، بلكه به كلّى منافى با آن است . علاوه بر اين ، اصلا در روايات آمده : ملائكه از نور خلق شده‌اند و غذايشان تسبيح خدا است . و اينكه خلقتشان چگونه است ، و اينكه خلقت آسمانها و آسمانيان چطور است هيچ شباهت و ربطى با نظام جارى در زمين ندارد . پس ملائكه براى خود عالمى ديگر دارند ، عالمى است ملكوتى كه ( نظير عالم مادى ما ) هفت مرتبه دارد ، كه هرمرتبه‌اش را آسمانى خوانده‌اند و آثار و خواص آن مراتب را آثار و خواص آن آسمانها خوانده‌اند ، چون از نظر علوّ مرتبه و احاطه‌اى كه به زمين دارند ، شبيه به آسمانند كه آن نيز نسبت به زمين بلند است و از هرسو زمين را احاطه كرده و اين تشبيه را بدان جهت كرده‌اند كه دركش تا حدّى براى ساده‌دلان آسان شود . « 1 » س 53 - كلمهء « سماء » از نظر اهل لغت به چه معناست ؟ و منظور از « سموات » در مقابل « ارض » چه مفهومى دارد ؟ ج - اهل لغت به‌طورى كه گفته‌اند كلمهء « سماء » به‌معناى هرچيزى است كه بر بالاى سر ما قرار گرفته باشد ، و معلوم است كه بالا و پايين دو امر نسبى هستند . پس « سموات » كه صيغه جمع است ، و همواره در مقابل كلمهء « أرض » كه صيغهء مفرد است قرار مىگيرد ، عبارتند از طبقاتى از خلق جسمانى و مشهود كه بر بالاى كرهء زمين ما واقع شده ، و بر آن احاطه دارند ، و احاطه داشتنش

--> ( 1 ) . الميزان ؛ ج 17 ، ص 560 و 561 . [ با تصرّف ]